Bước vào giai đoạn già hóa dân số, câu chuyện được người dân quan tâm không chỉ là “sống được bao lâu” mà là “sống những năm cuối đời như thế nào”. Sống thọ nhưng không khỏe là nỗi khổ của người cao tuổi, thách thức lớn đối với hệ thống y tế, an sinh xã hội.
Báo VietNamNet đăng tải tuyến bài “Sống thọ nhưng chưa sống khỏe” đi sâu vào những lát cắt đời sống của người cao tuổi nhiều bệnh mạn tính, áp lực thuốc men và khoảng trống trong chăm sóc y tế và hỗ trợ xã hội. Qua đó, đặt ra một câu hỏi cấp thiết: Làm thế nào để những năm tháng sống thêm của người cao tuổi thực sự là những năm tháng sống khỏe, sống có chất lượng.
Bài 1: Gánh nặng tuổi 60 với túi thuốc, nằm viện triền miên
Bước vào tuổi già với túi thuốc
Ở tuổi 64, ông N.V.T (xã Thường Tín, Hà Nội) phải sử dụng đủ loại thuốc mỗi ngày. Trên tay ông là 3 đơn thuốc: Một đơn điều trị tim mạch (mỡ máu, tăng huyết áp, thuốc chống đông), một đơn thuốc xương khớp và một đơn dành cho đái tháo đường.
Tính sơ, mỗi ngày ông uống khoảng 10 loại thuốc, với thời điểm sử dụng khác nhau: Loại trước bữa ăn, loại sau ăn, loại uống buổi sáng, loại uống buổi tối. Việc ghi nhớ từng loại thuốc và thời gian uống gần như chiếm trọn thời gian sinh hoạt của ông.
Trước đây, ông T. vốn khỏe mạnh, hiếm khi phải đi khám bệnh. Thỉnh thoảng đau nhức xương khớp, ông chỉ uống thuốc giảm đau. Một lần bị đau đầu, ông ra hiệu mua thuốc và được khuyên đo huyết áp, kết quả lên tới 187 mmHg. Từ đó, ông tự mua thuốc điều trị tăng huyết áp.
Sau gần nửa năm ho kéo dài, sụt cân, ông lên Hà Nội khám thì phát hiện hàng loạt bệnh lý: Đái tháo đường, tăng huyết áp, mỡ máu và rung nhĩ. Bác sĩ chỉ định ông dùng thuốc chống đông để phòng ngừa đột quỵ. Và từ đó, việc dùng thuốc trở thành điều không thể thiếu mỗi ngày. Từ đó, trong cuộc sống, bên cạnh ông lúc nào cũng là cuốn sổ ghi huyết áp từng ngày kèm theo bọc thuốc.


Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với bà V.T.M (60 tuổi, Thanh Hà, Hải Dương). Những cơn đau đầu gối kéo dài khiến bà thường xuyên phải dùng thuốc giảm đau, ngưng thuốc lại tái phát.
Sau khi đi khám, bà được chẩn đoán thoái hóa khớp gối. Tuy nhiên, thuốc điều trị xương khớp lại gây tác dụng phụ đau dạ dày. Từ đó, bà phải luân phiên dùng thêm thuốc dạ dày suốt 4-5 năm nay.
Những cơn đau khiến việc đi lại của bà M. ngày càng khó khăn. Gần đây, bà tiếp tục được chẩn đoán thêm tăng huyết áp và mỡ máu. Bà bước vào tuổi già với “túi thuốc” luôn mang theo bên mình và xác định phải dùng thuốc suốt đời.
Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe, việc điều trị kéo dài còn tạo áp lực lớn về tinh thần và kinh tế cho người bệnh. Mỗi lần đi viện, bà phải nhờ con cháu hỗ trợ tiền thuốc. Có lúc, bà tự mua thuốc không rõ nguồn gốc để giảm đau nhưng thông tin về thuốc giả, thuốc kém chất lượng khiến bà luôn lo lắng.
Ông P.V.R (67 tuổi, Bắc Đông Quan, Hưng Yên) mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính gần 10 năm nay. Thời gian ông ở bệnh viện nhiều hơn ở nhà. Trong nhà luôn có sẵn bình oxy để hỗ trợ hô hấp. Trước đây, ông có thói quen hút thuốc lá nhiều năm. Năm 56 tuổi, ông từng bị đột quỵ và từ đó sức khỏe suy giảm nghiêm trọng.
Mỗi lần lên cơn khó thở, ông lại được gia đình đưa đi viện như một việc quen thuộc. Cuộc sống gắn liền với giường bệnh khiến ông nhiều lúc trở nên bi quan, đặc biệt khi thấy vợ con phải bỏ công việc để chăm sóc mình.
10 năm sống trong bệnh tật
Theo Cục Thống kê, đến năm 2030, Việt Nam sẽ có khoảng 18 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tăng gần 4 triệu so với năm 2024.
Tuổi thọ trung bình của người Việt hiện đạt khoảng 74,7, nhưng số năm sống khỏe mạnh chỉ khoảng 65 tuổi, đồng nghĩa mỗi người phải trải qua 8-10 năm cuối đời sống chung với thuốc, thậm chí cùng lúc mắc 2-3 bệnh mạn tính.
Tỷ lệ bệnh mạn tính gia tăng nhanh chóng: Ước tính khoảng 2/3 số người trên 60 tuổi mắc ít nhất một bệnh. Điều này tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế, kinh tế và xã hội.

Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Anh, Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị (Hà Nội), trung bình mỗi người cao tuổi đi khám 7-8 lần mỗi năm, cao gấp 2-2,5 lần so với các nhóm tuổi khác.
Việt Nam đang nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á. Năm 2011, người cao tuổi chiếm 9,9% dân số; đến năm 2012 đã vượt 10%, chính thức bước vào giai đoạn già hóa.
Hiện cả nước có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số. Dự báo trong 20 năm tới, tỷ lệ này sẽ tăng lên 20%.
Đáng chú ý, chỉ số già hóa của Việt Nam dự kiến vượt 100 vào năm 2032 – thời điểm số người cao tuổi nhiều hơn số trẻ em. Đồng thời, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động hỗ trợ một người cao tuổi sẽ giảm mạnh, từ hơn 7 người (năm 2023) xuống còn khoảng 2 người vào năm 2049.
Các chuyên gia y tế đều cho rằng mỗi người dân phải được theo dõi và chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt, khám sức khỏe định kỳ để chủ động phòng bệnh. Người dân còn phải chú ý tới chăm sóc sức khỏe, duy trì lối sống lành mạnh và chế độ dinh dưỡng khoa học, đủ vi chất, kết hợp vận động thể lực và tránh căng thẳng.














