Theo bác sĩ chuyên khoa, một số cây thuốc nam có tác dụng bào mòn, tăng đào thải sỏi thận khá tốt, đặc biệt với các trường hợp sỏi bùn hoặc sỏi nhỏ dưới 10mm.
Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Bùi Thanh Hoài, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, thuốc nam được dùng đúng cách có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng và thúc đẩy quá trình đào thải sỏi thận. Trong đó, hai loại cây mọc dại quen thuộc dưới đây được sử dụng phổ biến trong dân gian.
Kim tiền thảo – vị thuốc quen thuộc trị sỏi
Kim tiền thảo còn có nhiều tên gọi khác như cây mắt trâu, đồng tiền lông, vảy rồng, mắt rồng. Đây là loại cây cỏ mọc hoang ở các đồi vùng trung du, một số nơi ở vùng núi. Cây cao khoảng 30-50cm, thân bò, ngọn non dẹt, phủ lớp lông tơ màu trắng. Lá mọc so le, có thể là lá đơn hoặc lá kép gồm ba lá.
Hoa kim tiền thảo màu tía, mọc thành chùm ở kẽ lá, quả nhỏ dạng quả đậu, giữa các hạt thắt lại. Cây thường ra hoa và kết quả từ tháng 3 đến tháng 5 hằng năm.
Trong y học cổ truyền, toàn cây kim tiền thảo đều có thể dùng làm thuốc. Dược liệu thường được thu hái vào mùa hè và mùa thu, dùng tươi hoặc phơi, sao khô để bảo quản.
Theo bác sĩ Hoài, kim tiền thảo được dân gian sử dụng chủ yếu để hỗ trợ điều trị sỏi thận, sỏi túi mật, sỏi bàng quang, phù thũng, các bệnh lý về thận và rối loạn tiêu hóa. Liều dùng thông thường từ 10-30g mỗi ngày, sắc uống riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc nam khác.
Râu mèo – tăng bài tiết, hỗ trợ tống sỏi
Râu mèo, còn gọi là cây bông bạc, là loại cây mọc hoang ở nhiều nơi, được người dân trồng để làm thuốc. Theo nghiên cứu và kinh nghiệm sử dụng, râu mèo có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu rõ rệt.
Nước sắc hoặc nước pha từ lá râu mèo giúp làm tăng lượng nước tiểu, đồng thời tăng bài tiết clorua, urê và axit uric ra ngoài cơ thể. Nhờ đó, râu mèo thường được dùng hỗ trợ trong các bệnh sỏi thận, sỏi túi mật, phù, tê thấp, sốt ban, cảm cúm.
Cách dùng phổ biến là lấy 5-6g râu mèo pha với khoảng nửa lít nước, chia uống hai lần trong ngày, trước bữa ăn 15-30 phút. Nước nên uống khi còn ấm, thường dùng liên tục 8 ngày, sau đó nghỉ 2-4 ngày rồi mới dùng tiếp. Ngoài ra, bạn có thể dùng dạng cao lỏng với liều 2-5g/ngày.
Bốn lưu ý quan trọng khi dùng thuốc nam trị sỏi thận
Dù thuốc nam có nhiều ưu điểm, bác sĩ Bùi Thanh Hoài nhấn mạnh người bệnh cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề khi sử dụng.
Thứ nhất, thuốc nam chủ yếu có tác dụng với sỏi nhỏ. Trường hợp sỏi lớn trên 10mm, gây ứ nước thận độ 2, độ 3 hoặc xuất hiện cơn đau quặn thận dữ dội, người bệnh cần can thiệp bằng y học hiện đại như tán sỏi hoặc phẫu thuật.
Thứ hai, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng. Người bị sỏi thận cần uống nhiều nước, tối thiểu 2 lít mỗi ngày để tăng khả năng lọc và đào thải của thận. Đồng thời, bệnh nhân nên giảm ăn mặn và hạn chế thực phẩm giàu oxalat như rau muống, trà đặc, chocolate.
Thứ ba, người dân cần chú ý nguồn gốc dược liệu, nên mua thuốc tại các cơ sở Đông y uy tín để tránh nhầm lẫn cây thuốc hoặc tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Cuối cùng, trước khi dùng thuốc nam, người bệnh nên đi siêu âm để xác định chính xác kích thước và vị trí viên sỏi, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, an toàn.
Râu ngô, phần thường bị vứt bỏ từ lâu đã được y học cổ truyền sử dụng như một vị thuốc quen thuộc chữa sỏi thận.
Pate là thực phẩm thường được ăn kèm xôi, bánh mỳ trong bữa sáng, tuy nhiên đây là món nhiều chất béo và cholesterol, cần được sử dụng hợp lý, đặc biệt những người béo phì, rối loạn mỡ máu, huyết áp cần cẩn trọng.
Khoai môn là loại củ quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Tuy nhiên, với một số nhóm bệnh nhân đặc biệt là người suy thận mạn cần thận trọng khi sử dụng.
