HPV – thủ phạm gây ung thư cổ tử cung

ThS.BS Nguyễn Thị Quý Khoa, Phó khoa Sản, Trung tâm Sản Phụ khoa, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thông tin trên, thêm rằng HPV là thủ phạm chính gây ung thư cổ tử cung và một số ung thư như hầu họng, dương vật, hậu môn, âm hộ… HPV lây truyền chủ yếu qua đường tình dục phổ biến. Sau nhiễm, cơ thể cần 1-2 năm để tự đào thải virus. Nếu virus không được loại bỏ hoàn toàn, HPV sẽ tồn tại trong đường niêm mạc của tế bào sinh dục và có thể gây biến đổi tế bào thay đổi cấu trúc tế bào và có khả năng biến đổi tế bào, gây ung thư.

Hiện, thế giới chưa có biện pháp để điều trị loại bỏ hoàn toàn virus HPV. Các bác sĩ có thể loại bỏ tổn thương cơ quan sinh sản do virus gây ra, nhưng không tiêu diệt hoàn toàn virus. Phụ nữ nhiễm HPV dai dẳng, tức cùng một chủng virus HPV tồn tại khoảng 12-24 tháng trở lên, có thể tiến triển thành ung thư. Nếu nhiễm HPV vẫn còn sau 2 năm, nguy cơ tiến triển sang tổn thương tiền ung thư (CIN2/3) tăng.

Yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư liên quan đến loại virus mắc phải. Trong đó, HPV 16 và HPV 18 là cao nhất, tiếp đến là HPV 31, 33, 45… Các yếu tố khác như tải lượng virus cao, nhóm bị suy giảm miễn dịch, chưa tiêm vaccine.

Đơn cử chị Thanh, 40 tuổi, ngụ Đắk Lắk, nhiễm HPV 18 cách đây 7 năm. Bác sĩ chỉ định soi cổ tử cung, nhận kết quả xét nghiệm tế bào học bình thường, nên chị không tái khám theo lịch hẹn. Gần đây, chị có triệu chứng đau, bị chảy máu sau sinh hoạt vợ chồng nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám. Lúc này, bác sĩ khám cổ tử cung có khối polyp. Soi cổ tử cung có vệt trắng. Kết quả sinh thiết, xác định tổn thương CIN 3, đã chuyển thành ung thư biểu mô tuyến xâm nhập polyp tử cung độ 2. Chị Thanh đã sinh đủ con, bác sĩ cắt tử cung hoàn toàn, chừa hai buồng trứng để trị bệnh.

Bác sĩ Quý Khoa cho hay chị Thanh thuộc trường hợp nhiễm HPV chủng nguy cơ cao và dai dẳng (nhiễm kéo dài trên hai năm không tự đào thải được), không theo dõi điều trị dẫn đến ung thư cổ tử cung.

Ung thư cổ tử cung là sự phát triển bất thường của các mô trong cổ tử cung – phần dưới của tử cung kết nối với âm đạo. Virus HPV là tác nhân có liên quan đến 90% các trường hợp ung thư cổ tử cung. Virus HPV có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình thai kỳ rất thấp. Thai phụ nhiễm virus thường không bị sảy thai, sinh non hoặc gặp biến chứng thai kỳ khác. Người mẹ nhiễm HPV có được cho con bú hay không thì hiện chưa có khuyến nghị y tế, vẫn nên cho con bú theo hướng dẫn của bác sĩ.

Khác với nhiều bệnh lây qua đường tình dục, HPV thường không có triệu chứng rõ rệt. Người bệnh chỉ biết mình nhiễm khi làm xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung hoặc phát hiện tổn thương tiền ung thư. BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC, cho hay người đã nhiễm một chủng virus HPV vẫn có thể tiêm vaccine để phòng ngừa các chủng HPV khác mà chưa từng nhiễm. Vaccine HPV giúp bảo vệ cơ thể khỏi nguy cơ nhiễm các chủng HPV khác, giảm nguy cơ tái nhiễm và các biến chứng liên quan.

Hiệp hội Ung thư Mỹ khuyến cáo phụ nữ 21-29 tuổi làm Pap smear mỗi 3 năm, 30-65 tuổi nên kết hợp Pap smear và HPV DNA mỗi 5 năm. Lối sống lành mạnh cũng góp phần giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung. Phái đẹp nên quan hệ tình dục an toàn, hạn chế nhiều bạn tình, bỏ thuốc lá, tăng cường dinh dưỡng, vận động để nâng cao miễn dịch.

Theo Globocan 2022, ung thư cổ tử cung là loại ung thư phổ biến thứ 4 ở phụ nữ trên toàn cầu, với hơn 600.000 ca mắc mới và hơn 340.000 ca tử vong. Việt Nam ghi nhận khoảng 4.600 ca mắc mới, hơn 2.500 ca tử vong.

Tuệ Diễm

*Tên nhân vật đã được thay đổi