Từ những ống nứa giản dị, hương nếp mới quyện cùng mùi khói bếp trở thành trải nghiệm khó quên đối với du khách phương xa, đặc biệt là khách quốc tế khi đến với Pù Luông (xã Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa).
Trong không gian nhà sàn ở bản Đôn, bản Kho Mường, khi chiều buông xuống, ánh lửa bập bùng bên bếp than hồng trở thành điểm hẹn của nhiều du khách. Thay vì chỉ thưởng thức món ăn được dọn sẵn, họ được chính người dân bản địa hướng dẫn từng công đoạn làm cơm lam, từ vo gạo, đổ nước suối vào ống nứa đến bịt lá chuối và nướng trên than.
Bà Lò Thị Hương (người dân làm du lịch cộng đồng) cho biết, du khách nước ngoài rất thích thưởng thức những món ăn dân dã của địa phương, đặc biệt là cơm lam.
Không chỉ được thưởng thức, họ còn được hướng dẫn và tự tay làm món cơm lam giữa núi rừng. Không ít du khách châu Âu tỏ ra thích thú khi tự tay xoay đều những ống cơm trên bếp. Với họ, việc chờ cơm chín không chỉ là một công đoạn nấu nướng mà còn là dịp trò chuyện, tìm hiểu thêm về đời sống, phong tục của đồng bào Thái ở Pù Luông.
Cơm lam vốn là món ăn quen thuộc của người dân miền núi. Gạo nếp được chọn kỹ, thường là nếp nương, hạt tròn, dẻo. Sau khi vo sạch, gạo được ngâm vài giờ, cho vào ống nứa tươi với lượng nước vừa đủ, rồi bịt kín bằng lá chuối hoặc lá dong.
Khi nướng, người làm phải xoay đều tay để cơm chín từ từ, không cháy lớp vỏ ngoài mà vẫn giữ được độ dẻo bên trong. Lớp vỏ tre cháy sém được tách bỏ, để lộ phần cơm trắng ngần, thơm ngậy. Cơm lam có thể ăn cùng muối vừng, thịt nướng hoặc gà bản, tạo nên hương vị đậm đà của núi rừng.
Theo bà Hương, nhiều du khách nước ngoài rất tò mò khi thấy người dân nấu cơm bằng ống tre. Họ quay video, chụp ảnh và xin được trực tiếp trải nghiệm. Có người làm hỏng 2-3 ống mới thành công, nhưng ai cũng vui vẻ.
Việc tổ chức cho du khách trải nghiệm làm cơm lam không chỉ giúp tăng thêm nguồn thu mà còn góp phần quảng bá văn hóa bản địa. Thay vì chỉ tham quan, du khách được “sống cùng” người dân, hiểu hơn về nếp sinh hoạt truyền thống.
Theo lãnh đạo địa phương, những năm gần đây, Pù Luông trở thành điểm đến được nhiều du khách quốc tế lựa chọn khi ghé thăm Thanh Hóa. Bên cạnh hoạt động trekking qua ruộng bậc thang, khám phá hang động hay tắm suối, các trải nghiệm văn hóa – ẩm thực ngày càng được ưa chuộng.
Từ những ống nứa giản dị, cơm lam đã trở thành “cầu nối” văn hóa, đưa du khách đến gần hơn với đời sống bản địa. Giữa nhịp sống hiện đại, trải nghiệm nấu ăn bên bếp lửa giữa đại ngàn Pù Luông không chỉ là hoạt động du lịch, mà còn là hành trình tìm về những giá trị nguyên sơ, chân thật của vùng cao xứ Thanh.
