Khi nào cần điều trị trào ngược dạ dày?

Trả lời:

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là bệnh lý tiêu hóa phổ biến. Thông thường, sau khi thức ăn xuống thực quản, cơ thắt thực quản giãn ra để đưa thức ăn vào dạ dày rồi đóng lại. Khi axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản, lớp niêm mạc bị kích thích, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu.

Hiện tượng trào ngược sinh lý có thể xảy ra ở người khỏe mạnh song nếu không gây khó chịu hoặc tổn thương niêm mạc thường không được coi là bệnh. Trào ngược dạ dày được xem là bệnh khi triệu chứng kéo dài, gây tổn thương thực quản hoặc triệu chứng ngoài tiêu hóa như ho mạn tính, viêm họng, giãn phế quản…

Không phân biệt được trào ngược bệnh lý hay sinh lý có thể gây ra nhiều hệ lụy. Một số người bệnh xuất hiện triệu chứng nhẹ như ợ nóng, ợ chua do trào ngược sinh lý đã tự ý mua thuốc (thuốc kháng acid, thuốc giảm tiết dịch vị) uống, gây ảnh hưởng đến các cơ quan trong cơ thể, áp lực cho gan. Ngược lại, người có triệu chứng trào ngược bệnh lý lại chủ quan, không điều trị đúng bệnh khiến bệnh tiến triển nặng và tăng nguy cơ biến chứng.

Nếu không được phát hiện và xử trí, bệnh trào ngược dạ dày thực quản kéo dài có thể dẫn đến viêm, loét, hẹp thực quản gây nuốt nghẹn; barrett thực quản tiến triển thành ung thư. Một số ảnh hưởng khác ngoài tiêu hóa như ho mạn tính, khàn tiếng, viêm thanh quản, làm nặng thêm bệnh hen suyễn… Triệu chứng ợ nóng, ợ chua, buồn nôn, do trào ngược thường gặp sau khi ăn nhưng nếu không xuất hiện tổn thương ở niêm mạc dạ dày thường không cần điều trị

Bạn nên đi khám để kiểm tra, bác sĩ có thể chỉ định nội soi để đánh giá tổn thương niêm mạc thực quản, tầm soát các biến chứng nguy hiểm như ung thư. Nếu triệu chứng chỉ xuất hiện thoáng qua, nhẹ và không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bạn cần thay đổi lối sống, chế độ ăn uống để kiểm soát triệu chứng. Trường hợp bị ợ nóng, ợ chua, đau tức ngực kéo dài nhiều tuần, tái diễn trên hai lần mỗi tuần, nuốt nghẹn, sụt cân không rõ nguyên nhân, có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng nguy hiểm, cần điều trị kịp thời.

Nguyên nhân chính của trào ngược dạ dày thực quản là do mất cân bằng giữa yếu tố bảo vệ và yếu tố gây hại tại thực quản. Trong đó, cơ thắt dưới thực quản hoạt động kém, đóng mở bất thường khiến dịch vị dễ trào ngược lên. Một số nguyên nhân cơ học khác cũng góp phần làm bệnh nặng thêm như thoát vị hoành lớn (trượt trên 2 cm), nhu động thực quản rối loạn hoặc bệnh lý toàn thân như xơ cứng bì làm suy yếu nhu động. Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực ổ bụng, tăng nguy cơ trào ngược.

Người bệnh trào ngược nên tập thể dục điều độ, duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ và các chất kích thích như rượu bia, cà phê… Tránh nằm ngay sau ăn và không ăn quá no.

ThS.BS Hoàng Nam
Khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội