Thông tin được PGS.TS Nguyễn Thế Anh, Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị chia sẻ bên lề hội nghị Khoa học Quốc tế “Chăm sóc toàn diện người bệnh cao tuổi” diễn ra trong hai ngày 26-27/3 tại Hà Nội.
Theo PGS.TS Nguyễn Thế Anh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng. Dự báo đến năm 2036, nước ta sẽ chính thức trở thành quốc gia có dân số già. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn bị các giải pháp từ sớm nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người cao tuổi.
PGS Thế Anh cho biết, tuổi thọ trung bình của người Việt hiện trên 74 tuổi, thuộc nhóm cao trên thế giới. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là thời gian sống chung với bệnh tật lại kéo dài, khiến chất lượng cuộc sống chưa thực sự đảm bảo.
“Theo thống kê, người cao tuổi ở Việt Nam thường phải sống chung với bệnh tật trong khoảng 5-7 năm cuối đời. Trung bình mỗi người mắc từ 4-5 bệnh lý khác nhau. Tại Bệnh viện Hữu Nghị, một người cao tuổi có thể đi khám 7-8 lần mỗi năm, thậm chí cao hơn nếu tính cả số lần nhập viện. Tần suất này cao gấp 2-2,5 lần so với các nhóm bệnh nhân khác.
Những con số trên cho thấy gánh nặng bệnh tật ở người cao tuổi rất lớn, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ hệ thống y tế cũng như gia đình và cộng đồng với mục tiêu không chỉ dừng ở sống lâu mà cần hướng tới sống khỏe”, PGS Thế Anh nói.
Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần xây dựng các chính sách và kế hoạch toàn diện nhằm nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi. Trong đó, một trong những thay đổi quan trọng là chuyển từ mô hình điều trị đơn bệnh sang điều trị đa bệnh, đa chuyên khoa.
“Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh cùng lúc, do đó không thể điều trị riêng lẻ từng bệnh mà cần sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa. Bên cạnh việc dùng thuốc, cần quan tâm đồng thời đến dinh dưỡng, chăm sóc thể chất, sức khỏe tinh thần và các yếu tố tâm lý, xã hội”, PGS Thế Anh nhấn mạnh.
Cần mô hình chăm sóc liên tục và toàn diện
Từ thực tiễn, Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị cũng bày tỏ lo ngại khi vẫn còn nhiều người cao tuổi, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, chưa từng đi khám bệnh, thậm chí chưa từng đo huyết áp. Có những người không hiểu rõ cách sử dụng thuốc, ví dụ như thuốc huyết áp, chỉ uống khi thấy mệt rồi dừng, điều này hoàn toàn không đúng và rất nguy hiểm.
“Bên cạnh đó, việc tuân thủ điều trị ở người cao tuổi cũng là một thách thức. Nếu không có sự theo dõi, hướng dẫn chặt chẽ, người bệnh dễ quên thuốc hoặc bỏ thuốc giữa chừng, dẫn đến bệnh nặng hơn và tăng nguy cơ biến chứng”, PGS Thế Anh lo ngại.
Trước thực trạng này, PGS Thế Anh cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận, bắt đầu từ cộng đồng. Việc quản lý sức khỏe người cao tuổi không nên chỉ diễn ra trong bệnh viện mà cần được thực hiện liên tục, ngay tại nơi sinh sống, thông qua theo dõi định kỳ và chủ động. Để thích ứng với tốc độ già hóa dân số, ông cho rằng cần phát triển các mô hình chăm sóc liên tục và toàn diện. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ như phần mềm theo dõi sức khỏe cá nhân có thể hỗ trợ người bệnh tự quản lý tình trạng của mình.
“Cùng với đó, cần tăng cường truyền thông, tư vấn để người cao tuổi hiểu rõ bệnh, biết cách theo dõi sức khỏe và nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường và giúp người bệnh chủ động trong việc chăm sóc bản thân, biết khi nào cần đi khám hoặc điều chỉnh điều trị thay vì chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã nặng”, PGS Thế Anh nhấn mạnh.
Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Dân số, trong đó đề xuất hỗ trợ tài chính cho sàng lọc trước sinh, sơ sinh và phát triển mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng.
Trong bối cảnh già hóa dân số, các chuyên gia cho rằng mô hình trung tâm chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi sẽ khả thi hơn so với các trung tâm dưỡng lão hiện nay.
