TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, giảo cổ lam có tên khoa học Gynostemma pentaphyllum, còn gọi là “cỏ trường sinh”, “ngũ diệp sâm”. Dược liệu này được sử dụng từ lâu đời tại Trung Quốc, Nhật Bản và Việt Nam.
Tại nước ta, giảo cổ lam thường được dùng dưới dạng trà khô nhằm hỗ trợ giảm mỡ máu, ổn định đường huyết và kiểm soát cân nặng.
Theo TS Phương, giảo cổ lam chứa nhóm hoạt chất chính là gypenosid (saponin triterpen), có cấu trúc gần giống một số ginsenosid trong nhân sâm. Các nghiên cứu cho thấy gypenosid có thể giúp giảm cholesterol toàn phần và triglycerid, đồng thời tăng HDL-cholesterol (mỡ “tốt”).
Ngoài ra, hoạt chất này còn được ghi nhận có khả năng cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ quá trình oxy hóa acid béo, từ đó hạn chế tích lũy mỡ trong cơ thể. Tác dụng chống oxy hóa và chống viêm của giảo cổ lam cũng góp phần bảo vệ hệ tim mạch.
“Một số thử nghiệm lâm sàng quy mô nhỏ cho thấy sử dụng chiết xuất giảo cổ lam trong 8-12 tuần có thể giúp giảm triglycerid và cholesterol toàn phần ở người rối loạn lipid máu mức độ nhẹ. Một số nghiên cứu khác ghi nhận cải thiện đường huyết lúc đói và chỉ số HbA1c ở người tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường type 2 mức độ nhẹ”, Tiến sĩ Phương cho biết.
Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh, hiệu quả của “cỏ trường sinh” mới dừng ở mức hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị trong các trường hợp rối loạn mỡ máu nặng hoặc đái tháo đường cần kiểm soát chặt chẽ.
Cách dùng phổ biến:
– Trà giảo cổ lam khô: 5-10g/ngày, hãm với nước sôi 80-90 độ C.
– Uống sau ăn, có thể chia 2 lần/ngày.
Có thể phối hợp với trà xanh hoặc lá sen trong các công thức hỗ trợ chuyển hóa.
Những nhóm người cần thận trọng:
– Người huyết áp thấp hoặc đang dùng thuốc hạ áp cần theo dõi khi sử dụng.
– Người có đường huyết thấp nên dùng thận trọng.
Chuyên gia cũng lưu ý, không dùng thay thế thuốc điều trị rối loạn mỡ máu nặng.
“Giảo cổ lam có bằng chứng nghiên cứu về cải thiện mỡ máu và chuyển hóa đường, từ đó có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ bền vững khi kết hợp với chế độ ăn uống khoa học và vận động hợp lý”, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.
Không phải thuốc, loại lá có vị đắng này từ lâu đã được người dân một số vùng quê Thanh Hóa, Nghệ An sử dụng như cách phòng, giải rượu sau những cuộc nhậu.
Không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn Việt, rau răm còn được giới chuyên môn đánh giá cao nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng, sinh hơi.
