TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc Nam cho biết, lựu (tháp lựu, thạch lựu, an thạch lựu…) không chỉ được trồng làm cảnh mà còn được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền. Hoa, lá, vỏ lựu đặc biệt là quả lựu đều có thể trở thành vị thuốc hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý khác nhau.
Theo Đông y, quả lựu có vị chua ngọt, tính ấm, tác động vào hai kinh vị và đại tràng, giúp sinh tân chỉ khát, tức là tăng dịch cơ thể và giảm cảm giác khát.
Dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại, lựu là loại quả giàu chất chống oxy hóa, chất xơ và vitamin. Trong 100g lựu chứa khoảng 83 calo, 1,67g protein, 4g chất xơ, 18,7g carbohydrate và nhiều vitamin như C, K, folate.
Một trong những lợi ích đáng chú ý của lựu là khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Với chỉ số đường huyết (GI) khoảng 35 và tải lượng đường huyết thấp, lựu giúp glucose được hấp thu chậm, hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau ăn.
Các chất chống oxy hóa trong lựu còn góp phần giảm tình trạng kháng insulin, từ đó tăng khả năng vận chuyển glucose vào tế bào và ổn định đường huyết. Đồng thời, loại quả này cũng hỗ trợ giảm cân và hạn chế nguy cơ béo phì, yếu tố quan trọng liên quan đến bệnh tiểu đường.
Ngoài ra, lựu chứa nhiều chất xơ nên không gây táo bón. Tuy nhiên, thói quen nuốt cả hạt có thể gây nguy cơ tắc ruột, đặc biệt ở người đang bị táo bón. Vì vậy, nếu ăn cả hạt cần nhai kỹ hoặc tốt nhất nên ép lấy nước.
Theo Tiến sĩ Phương không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ đường huyết, lựu còn mang lại nhiều lợi ích khác. Nước ép lựu có thể giảm cholesterol trong máu, tăng lưu lượng máu trong động mạch vành, từ đó hỗ trợ phòng ngừa các bệnh tim mạch.
Một số nghiên cứu gần đây cũng cho thấy lựu chứa các hợp chất có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Thí nghiệm trên động vật ghi nhận những cá thể sử dụng nước ép lựu có khối u phát triển chậm hơn so với nhóm không sử dụng.
Ngoài quả, lá và hoa lựu cũng có thể dùng sắc uống trong y học dân gian nhằm hỗ trợ hạ đường huyết.
Dù lựu là thực phẩm lành mạnh nhưng Tiến sĩ Phương nhấn mạnh, lựu không phải “thuốc chữa bệnh”. Người mắc bệnh tiểu đường cần kết hợp chế độ ăn hợp lý, vận động và tuân thủ điều trị của bác sĩ. Việc lạm dụng hoặc sử dụng sai cách vẫn có thể gây tác động ngược đến sức khỏe.
Theo đó, người dân mỗi ngày có thể sử dụng khoảng 174g lựu hoặc uống 125ml nước ép lựu. Đây là mức an toàn giúp hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Thời điểm phù hợp để ăn lựu là vào bữa sáng hoặc bữa phụ, cách bữa chính khoảng 1-2 giờ. Mọi người không nên ăn quá nhiều cùng lúc vì có thể khiến đường huyết tăng cao.
Thanh trà xuất hiện nhiều ở các khu chợ nhờ vị chua ngọt dễ ăn và khả năng giải khát. Tuy nhiên, do chứa nhiều acid hữu cơ, loại quả này không phù hợp với người mắc bệnh dạ dày.
Các nghiên cứu cho thấy folate trong bơ giúp giảm nồng độ homocysteine, một yếu tố liên quan đến nguy cơ tim mạch. Nhờ đó, bơ có thể hỗ trợ cải thiện tuần hoàn, góp phần bảo vệ tim mạch.
Cuối xuân, đầu hè là thời điểm dâu tằm chín rộ, bán nhiều ở các chợ. Loại quả nhỏ màu tím đậm này không chỉ ngâm siro uống giải nhiệt mùa hè mà còn rất tốt cho tim mạch.
