Bác sĩ Bùi Thanh Hoài, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết cây diếp cá còn gọi là ngư tinh thảo (tên khoa học Houttuynia cordata Thunb). Đây là loại cây mọc hoang phổ biến ở những nơi ẩm thấp tại Việt Nam.
Trong đời sống hằng ngày, người dân thường hái diếp cá về làm rau gia vị ăn kèm với nhiều món ăn. Toàn cây có thể sử dụng tươi hoặc phơi, sấy khô để làm dược liệu.
Theo các nghiên cứu, trong cây diếp cá có khoảng 0,0049% tinh dầu cùng một lượng nhỏ ancaloit (cordalin). Thành phần chính của tinh dầu gồm metylnonylxeton – chất tạo nên mùi đặc trưng khá khó chịu của loại rau này, ngoài ra còn có mycren, axit caprinic và laurinaldehyt.
Bác sĩ Hoài cho biết, diếp cá có tác dụng lợi tiểu khá rõ rệt chủ yếu nhờ hoạt chất quexitrin và một số chất vô cơ có trong cây.
Ngoài ra, một số tài liệu cũng ghi nhận diếp cá là dược liệu hỗ trợ giải độc gan khá hiệu quả. Khi cần cải thiện chức năng gan, có thể sử dụng lá diếp cá ép lấy nước uống. Nhờ tính mát, loại cây này còn giúp chống viêm và hỗ trợ giảm cholesterol trong cơ thể.
Theo y học cổ truyền, diếp cá có vị cay, tính hơi lạnh. Dược liệu này có tác dụng tán nhiệt, tiêu ung thũng, thường được sử dụng trong điều trị phế ung. Ngoài ra, diếp cá còn được dùng để chữa bệnh trĩ và các vết lở loét ngoài da.
“Trong dân gian, diếp cá được sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Với trường hợp đau mắt do tụ máu, người dân thường giã nhỏ lá diếp cá, ép vào hai miếng giấy bản rồi đắp lên mắt khi ngủ. Cách làm này có thể thực hiện 2-3 lần để cải thiện triệu chứng.
Đối với bệnh trĩ, diếp cá cũng là vị thuốc quen thuộc. Người bệnh có thể sắc 6-12g diếp cá khô để uống, đồng thời sắc nước để xông hơi và rửa vùng hậu môn, giúp giảm viêm và khó chịu. Ngoài những công dụng trên, diếp cá còn được cho là có tác dụng thông tiểu, hỗ trợ điều trị mụn nhọt và điều hòa kinh nguyệt. Liều dùng trung bình của dược liệu này thường từ 6-12g mỗi ngày”, bác sĩ Hoài nói.
Chuyên gia cũng cho biết, một bài thuốc dân gian được nhiều người áp dụng là 20g diếp cá khô kết hợp với 10 quả táo đỏ, sắc cùng 600ml nước đến khi còn khoảng 200ml, chia uống 3 lần trong ngày. Bài thuốc này được cho là hỗ trợ tốt trong các trường hợp viêm sưng tai giữa hoặc sưng tắc tia sữa.
4 lưu ý khi sử dụng rau diếp cá
– Phải rửa thật sạch và ngâm với nước muối loãng để khử trùng loại bỏ các vi khuẩn, giun sán trước khi ăn sống diếp cá.
– Không nên dùng rau diếp cá quá nhiều, mỗi ngày bạn chỉ nên ăn hoặc uống 1 lượng rau diếp cá vừa đủ (20-40g diếp cá tươi).
– Hạn chế uống nước rau diếp cá khi bụng đói vì trong rau chứa nhiều vitamin C sẽ làm cồn ruột và hại dạ dày.
– Những người bụng yếu, mang thể trạng hàn, hay bị lạnh chân tay, dễ lạnh bụng cần tránh uống nước rau diếp cá sau 22h.
Nước mơ ngâm đường hoặc mơ muối pha loãng có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn sau khi uống rượu bia nhờ khả năng kích thích tiêu hóa và bù nước.
Chè vằng từ lâu được nhiều người truyền tai là loại nước uống làm mát cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và giảm béo.
Lá sen có khả năng ức chế tích lũy mỡ, giúp giảm cân, tăng oxy hóa acid béo, chống oxy hóa và chống viêm. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo không phải ai cũng phù hợp để sử dụng lâu dài.
