Theo Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học Thuốc Nam, cải bó xôi (rau bina, rau chân vịt) là loại rau quen thuộc trong chế độ ăn hiện đại. Rau có tên khoa học là Spinacia oleracea, thuộc họ Dền (Amaranthaceae), được trồng và sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới.
Cải bó xôi được đánh giá là một trong những loại rau có giá trị dinh dưỡng cao nhưng lại chứa rất ít năng lượng. Chính vì vậy, nhiều người ví đây là “siêu thực phẩm” xanh, phù hợp với xu hướng ăn uống lành mạnh, kiểm soát cân nặng và phòng ngừa bệnh mạn tính.
Về thành phần, cải bó xôi đặc biệt giàu vitamin A, C, K, folate, sắt và magiê. Bên cạnh đó, loại rau này còn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa mạnh như lutein, zeaxanthin và quercetin. Các nghiên cứu cho thấy những hoạt chất này giúp bảo vệ tế bào khỏi tác động của gốc tự do, giảm stress oxy hóa, một trong những yếu tố liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều bệnh lý mạn tính.
Theo Tiến sĩ Ngô Đức Phương, việc bổ sung cải bó xôi thường xuyên trong khẩu phần ăn hợp lý có thể mang lại lợi ích cho tim mạch và hệ thần kinh. Đặc biệt, lutein và zeaxanthin còn được chứng minh có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ võng mạc, hỗ trợ chức năng thị giác và góp phần cải thiện nhận thức khi sử dụng lâu dài.
Trong bữa ăn hằng ngày, cải bó xôi có thể chế biến rất linh hoạt. Người nội trợ có thể luộc, xào nhanh với ít dầu, nấu canh, làm sinh tố xanh hoặc dùng ăn kèm các món giàu đạm. Rau có vị ngọt nhẹ, dễ ăn, ít gây ngán. Nhờ hàm lượng chất xơ hòa tan khá cao, cải bó xôi còn giúp nhuận tràng, hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa.
Với những người lao động trí óc, việc ăn cải bó xôi đều đặn được cho là có lợi trong việc bổ sung vi chất cần thiết cho não bộ. Folate và magiê, hai dưỡng chất dồi dào trong loại rau này có liên quan mật thiết đến quá trình dẫn truyền thần kinh và hoạt động của não.
2 nhóm người lưu ý khi ăn
Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn cải bó xôi một cách “vô tư”. Chuyên gia lưu ý, loại rau này có chứa oxalat- hợp chất có thể kết hợp với canxi tạo thành sỏi thận. Vì vậy, những người có tiền sử sỏi thận do oxalat canxi không nên ăn quá nhiều hoặc ăn cải bó xôi sống thường xuyên.
Với nhóm đối tượng này, Tiến sĩ Ngô Đức Phương khuyến cáo nên chần sơ cải bó xôi qua nước sôi trước khi chế biến để làm giảm hàm lượng oxalat, từ đó hạn chế nguy cơ hình thành sỏi.
Ngoài ra, do cải bó xôi rất giàu vitamin K, người đang sử dụng thuốc chống đông máu cũng cần thận trọng. Việc ăn quá nhiều có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc, do đó nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh lượng ăn phù hợp.
Không chỉ tạo mùi thơm đặc trưng cho canh chua, các món cá, mùi tàu còn được y học cổ truyền ghi nhận là vị thuốc dân gian có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, giải cảm, giảm ho.
Không chỉ là gia vị, rau ngổ được dân gian sử dụng với mục đích thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ chữa sỏi thận, tiểu ra máu…
Theo Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, lá đinh lăng không chỉ là rau gia vị mà còn được dùng chữa mất ngủ, giúp kháng khuẩn, chống viêm.
