Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên – Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, thuốc lá điện tử được xem là mở đầu xu hướng bùng nổ lạm dụng/nghiện các hóa chất nhân tạo không có điểm dừng. Thuốc lá điện tử từng được quảng bá là “ít hại” và giúp cai thuốc lá nhưng ngược lại sản phẩm này tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe. Đặc biệt, tuổi thọ của giới trẻ bị đe dọa vì những sản phẩm này.
Trung tâm Chống độc vẫn thường xuyên tiếp nhận các trường hợp vào cấp cứu vì ngộ độc thuốc lá điện tử cũng như các bệnh lý khác liên quan tới trào lưu này.
Bác sĩ Nguyên chỉ ra 5 tác hại trực tiếp của thuốc lá điện tử lên thế hệ trẻ hiện nay:
Nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng bị che giấu sau làn khói “ít độc”
Thuốc lá điện tử từng được quảng bá là giải pháp “ít hại hơn thuốc lá truyền thống”, thậm chí được giới thiệu như một công cụ hỗ trợ cai thuốc. Tuy nhiên, thực tế y học cho thấy điều ngược lại: thuốc lá điện tử chứa nhiều nguy cơ nghiêm trọng, thậm chí phức tạp và khó kiểm soát hơn so với thuốc lá thông thường, đặc biệt đối với người trẻ.
Nicotine liều cao gây nghiện mạnh và tổn thương toàn thân
Khác với thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử hiện nay – đặc biệt các thế hệ mới – sử dụng nicotine dạng muối, giúp người hút dễ dàng hít lượng lớn nicotine mà ít gây kích ứng đường hô hấp. Điều này khiến nicotine xâm nhập cơ thể nhanh và nhiều hơn, làm tăng nguy cơ nghiện nặng.
Nicotine là chất độc gây lệ thuộc. Việc sử dụng lâu dài gây tổn thương tim mạch, làm co thắt mạch máu, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Với hệ thần kinh, nicotine làm giảm khả năng tập trung, suy giảm trí nhớ, đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến não bộ đang phát triển của thanh thiếu niên. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy nicotine liên quan đến nguy cơ ung thư phổi, tụy, dạ dày và ung thư vú.
Hóa chất độc hại trong hơi thuốc
Hơi thuốc lá điện tử không phải là “hơi nước” như nhiều người lầm tưởng mà là khí dung chứa hàng loạt hóa chất độc hại. Trong đó có formaldehyde, acrolein, acetaldehyde – những chất được chứng minh gây ung thư, kích ứng đường hô hấp và tổn thương phổi. Các dung môi như propylene glycol và glycerin khi bị nung nóng có thể tạo ra nhiều sản phẩm cháy độc hại, gây viêm phổi, stress oxy hóa và tổn thương ADN.
Đặc biệt đáng lo ngại là hương liệu trong thuốc lá điện tử. Nhiều chất tạo mùi vốn chỉ được phép dùng trong thực phẩm nhưng lại bị hít trực tiếp vào phổi. Một số hương liệu như diacetyl có thể gây viêm tiểu phế quản co thắt – còn gọi là “phổi bỏng ngô”, tổn thương không hồi phục.
Gia tăng bệnh hô hấp và suy giảm miễn dịch
Việc sử dụng thuốc lá điện tử làm tăng nguy cơ hen phế quản, viêm phế quản mạn tính và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Hơi thuốc còn làm suy giảm hệ miễn dịch đường hô hấp, khiến cơ thể dễ nhiễm virus, vi khuẩn hơn và bệnh diễn tiến nặng hơn khi mắc các bệnh đường hô hấp.
Ngoài người hút trực tiếp, những người hít phải hơi thuốc lá điện tử thụ động cũng chịu ảnh hưởng tương tự, với nguy cơ viêm đường thở, hen phế quản và phơi nhiễm nicotine ở mức đáng kể.
Nguy cơ ma túy và ngộ độc cấp
Một thực tế đáng báo động là thuốc lá điện tử đang trở thành “vật trung gian” cho các loại ma túy tổng hợp và cần sa tổng hợp. Nhiều trường hợp ngộ độc nặng, rối loạn ý thức, co giật, suy đa tạng đã được ghi nhận sau khi sử dụng thuốc lá điện tử chứa các chất này. Đối tượng bị ảnh hưởng chủ yếu là người trẻ, thậm chí học sinh.
Từ những bằng chứng y khoa ngày càng rõ ràng, thuốc lá điện tử không phải là lựa chọn an toàn. Ngược lại, bác sĩ Nguyên khẳng định đây là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, nếu không được kiểm soát và ngăn chặn kịp thời.
