Loạn thị bẩm sinh có chữa khỏi không?

Trả lời:

Loạn thị bẩm sinh là một khiếm khuyết trong cấu trúc của mắt ở trẻ nhỏ từ khi sinh ra. Loạn bẩm sinh có thể do độ cong không đều của giác mạc (loạn thị giác mạc) hoặc do những bất thường trong thể thủy tinh của mắt (loạn thị do thể thủy tinh). Tình trạng này có thể có từ khi sinh hoặc xuất hiện trong những năm đầu đời song thường khó nhận biết ở trẻ nhỏ vì các biểu hiện ban đầu không rõ ràng.

Phụ huynh có thể chú ý một số dấu hiệu cảnh báo sớm như trẻ thường hay nheo mắt, nghiêng đầu, nhắm một mắt khi quan sát vật, kèm theo mỏi mắt, chảy nước mắt hoặc đau đầu khi tập trung lâu. Thị lực giảm khiến trẻ gặp khó khăn trong vận động, nhận diện đồ vật, đọc sách hay chơi trò chơi, và đôi khi xuất hiện lác mắt…

Nguyên nhân gây loạn thị bẩm sinh chủ yếu bao gồm di truyền, nhiễm khuẩn trong quá trình mang thai, chấn thương khi sinh và một số yếu tố nguy cơ khác. Trẻ có bố hoặc mẹ mắc tật khúc xạ có nguy cơ cao bị loạn thị bẩm sinh, nếu không can thiệp kịp thời có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Nhiễm khuẩn từ mẹ trong thai kỳ hoặc trong quá trình sinh có thể gây bất thường cấu trúc giác mạc hoặc thủy tinh thể, dẫn đến loạn thị. Chấn thương khi sinh cũng có thể làm suy giảm thị lực, trong khi trẻ sinh non hoặc có cân nặng thấp khi sinh là những yếu tố nguy cơ bổ sung.

Đeo kính gọng hoặc kính tiếp xúc cứng là phương pháp chính để hỗ trợ thị lực cho trẻ bị loạn thị bẩm sinh, không chỉ cải thiện tầm nhìn và hỗ trợ sinh hoạt, học tập mà còn giúp kiểm soát độ loạn thị. Trẻ có thể được hỗ trợ bằng các bài luyện tập thị lực do bác sĩ hoặc chuyên gia khúc xạ hướng dẫn, giúp cải thiện khả năng điều tiết và phối hợp mắt. Ví dụ theo dõi vật chuyển động, tập nhìn chữ hoặc hình ảnh theo hướng dẫn hoặc các trò chơi phát triển thị giác dưới sự giám sát của người lớn.

Bạn cũng nên chú ý chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng của con. Tránh cho bé nhìn màn hình quá lâu, khuyến khích cho mắt nghỉ ngơi hợp lý, bố trí ánh sáng tốt khi học tập và đọc sách đồng thời khuyến khích hoạt động ngoài trời khoảng 1-2 giờ mỗi ngày để giảm nguy cơ tiến triển loạn thị. Chế độ dinh dưỡng cân bằng, giàu vitamin A, C, E, kẽm và omega-3 từ rau xanh, trái cây, cá, trứng, sữa sẽ hỗ trợ sự phát triển của mắt.

Loạn thị bẩm sinh không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng nếu được quản lý đúng cách từ nhỏ, bệnh có thể kiểm soát hiệu quả, giúp trẻ duy trì thị lực tốt và mắt phát triển bình thường. Trẻ nên khám mắt định kỳ, đặc biệt quan trọng trong những năm đầu đời, bởi mắt vẫn đang phát triển, chưa hoàn thiện, giúp theo dõi tiến triển, điều chỉnh kính khi cần và phòng ngừa các biến chứng như lác mắt hay nhược thị. Khi trưởng thành, trẻ có thể được cân nhắc phẫu thuật khúc xạ để cải thiện thị lực triệt để, song phương pháp này chỉ áp dụng cho những người trên 18 tuổi với mắt ổn định và không có bệnh lý đi kèm.

ThS. BS Phùng Văn Thạnh,
Trung tâm Mắt Công nghệ cao
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội