Ốc núi đá (hay còn gọi là ốc núi, ốc thuốc) là loài đặc hữu sinh sống trong các khe đá, hang núi đá vôi và suối nhỏ giữa rừng, được tìm thấy nhiều ở các tỉnh thành vùng núi phía Bắc như Lạng Sơn, Ninh Bình, Phú Thọ…
Chúng có vẻ ngoài khá lạ với lớp vỏ dày, xoắn thành nhiều vòng nhỏ, màu nâu sẫm hoặc hơi trắng ngà, còn thân tròn dẹt như đồng xu, kích cỡ khoảng 2-3 đầu ngón tay.
Loài ốc này có đặc điểm “ngủ đông” suốt mùa khô, chỉ xuất hiện khi có những cơn mưa rào đầu tiên và độ ẩm đủ lớn. Lúc ấy, chúng bắt đầu bò ra từ những kẽ nứt, rời khỏi hang để đi kiếm ăn và sinh sản từ khoảng tháng 4 đến tháng 8 hằng năm.
Vì không dễ để bắt gặp, lại chỉ có theo mùa nên ốc núi đá được người dân địa phương ví như “lộc trời”, mong ngóng đến ngày vào rừng để bắt đem về, chế biến thành các món ăn hấp dẫn.
Vào mùa ốc núi đá, nếu ghé thăm một số tỉnh thành miền núi phía Bắc, du khách cũng có cơ hội được tham gia trải nghiệm săn ốc (soi ốc) vào ban đêm.
Lăng Văn Toán (SN 2000, ở Bắc Ninh) cho biết, trong chuyến đi tới xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn gần đây, anh lưu trú tại một homestay địa phương và được chủ nhà giới thiệu về hoạt động đi bắt ốc núi đá.
Để bắt được loài ốc này, họ phải trang bị một số vật dụng thiết yếu như đèn pin, túi đựng, giày/ủng chống trơn, quần áo dài tay…, sau đó di chuyển vào rừng, cách chốn nghỉ khoảng 4km.
“Chúng mình xuất phát lúc 17h30, khi trời dần tối, vì đây là thời điểm ốc núi đá rời khỏi nơi trú ẩn trong các khe đá, miệng hang hay dưới lớp lá mục để đi kiếm ăn”, Toán kể lại.
“Lộc trời” ở Lạng Sơn xuất hiện vào buổi tối, khách băng rừng, rọi đèn đi săn. Nguồn: Lăng Văn Toán
Trong quá trình soi ốc, vị khách Bắc Ninh cùng người bản địa cẩn thận len lỏi qua các bụi cây, vách đá rồi lia đèn, “căng mắt” tìm những con ốc đang chậm chạp bò.
“Ốc di chuyển rất chậm nhưng màu sắc của chúng dễ bị hòa lẫn với hang đá, lá cây… nên mọi người cần nhìn kỹ mới thấy.
Chưa kể trời tối, không gian rừng núi hoang sơ khiến mình cũng có chút lo sợ, nhưng may mắn có người bản địa đi cùng, nhiệt tình hướng dẫn và hỗ trợ nên chuyến đi suôn sẻ và thuận lợi hơn”, chàng trai trẻ nói thêm.
Sau 1,5 giờ trải nghiệm đi soi ốc núi đá, Toán cùng mọi người trở về homestay với thành quả thu được là gần 5kg ốc.
Họ tiến hành sơ chế, rửa ốc qua vài lần nước rồi đem chế biến thành món ăn. Trong đó, ốc luộc là món quen thuộc nhất, dễ chế biến, dễ ăn và giữ trọn vẹn được hương vị nguyên bản thơm ngon.
“Thức ăn chính của ốc núi đá là các loại lá cây rừng và những cây thuốc nam mọc dại trên núi. Vì thế, thịt của chúng khi chế biến có hương vị rất riêng, thoang thoảng mùi thơm của thảo mộc.
Thịt ốc cũng khá lạ. Phần đầu ăn giòn sần sật, còn phần đuôi lại mềm, béo bùi, có vị hơi ngăm đắng và dậy mùi thơm của lá cây rừng”, Toán nêu cảm nhận.
Trong chuyến đi này, ngoài trải nghiệm vào rừng săn ốc núi đá, nam du khách 26 tuổi còn tham gia hoạt động cưỡi ngựa trên thảo nguyên hay đạp xe, đi dạo quanh bản làng, tìm hiểu cuộc sống của bà con bản địa…
Bên cạnh đó, anh cũng tranh thủ thưởng thức các món ngon “cây nhà lá vườn”, sản vật địa phương như cá suối, gà đồi, rau rừng…
Ảnh, video: Lăng Văn Toán
