Người đàn ông 56 tuổi, mắc đái tháo đường hơn 20 năm kèm biến chứng tim mạch và thần kinh, thấy lạnh tê bàn chân nên đã dùng máy sấy tóc sưởi dẫn đến bỏng loét nặng.
Ngày 1/10, bác sĩ Mai Trọng Trí, Khoa Nội tiết Bệnh viện Nhân dân 115, cho biết bệnh nhân bị bỏng sâu gây hoại tử mô, loét gan bàn chân. Tổn thương lan rộng lên mu chân, nguy cơ nhiễm trùng và cắt cụt rất cao.
Theo bác sĩ Trí, người bệnh đái tháo đường lâu năm dễ có biến chứng thần kinh ngoại biên gây dị cảm bàn chân, cảm giác lạnh hai bàn chân và có khuynh hướng ngâm chân bằng nước nóng hay sưởi ấm chân mong giảm cảm giác khó chịu. Hành vi này có thể dẫn đến bỏng bàn chân từ đó gây ra loét và tăng nguy cơ cắt cụt chi.
Nguy cơ này xuất phát từ việc mất cảm giác do thần kinh khiến người bệnh không nhận biết khi da quá nóng hoặc lạnh, dễ bị bỏng và trầy xước mà không thấy đau. Bên cạnh đó, thiếu máu nuôi chân do bệnh mạch máu làm vết thương khó lành, dễ nhiễm trùng. Cùng với đó, hệ miễn dịch suy giảm khiến nhiễm trùng lan nhanh và diễn tiến nặng.
“Lạnh hay tê chân không đồng nghĩa với việc phải sưởi nóng, bởi với người đái tháo đường, nhiệt có thể trở thành ‘kẻ sát thủ thầm lặng’ nếu sử dụng không đúng cách”, bác sĩ nói.
Người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không nên dùng máy sấy tóc, chăn điện, túi chườm nóng, than hồng, bếp lò hay nước quá nóng để sưởi ấm. Không ngâm chân bằng nước nóng, nếu muốn ngâm nước ấm, cần thử nhiệt độ trước bằng khuỷu tay hoặc nhiệt kế, không vượt quá 38 độ C. Không đi chân trần trong nhà hay ngoài trời, tránh mang giày dép quá chật.
Không tự ý cắt bỏ vết chai, mụn nước hay móng quặp. Không dùng thuốc làm bong da hoặc chất ăn mòn. Ngoài ra, cần tránh dán băng cá nhân quá chặt hoặc dùng miếng dán giữ nhiệt lâu ngày, đồng thời không hút thuốc vì có thể làm tắc mạch và chậm lành vết thương.
Nhân viên y tế điều trị người bệnh. Ảnh: Quỳnh Trần
Để bảo vệ bàn chân, mỗi ngày người bệnh nên rửa chân bằng nước sạch, lau khô kỹ và dưỡng ẩm da nhưng tránh bôi vào kẽ ngón. Cần kiểm tra kỹ bàn chân bằng gương hoặc nhờ người nhà hỗ trợ, mang vớ cotton thấm hút và thay hằng ngày, tránh vớ có đường may cấn. Giày dép nên vừa vặn, mũi rộng, đế mềm và kiểm tra bên trong trước khi mang để tránh dị vật. Móng chân cần cắt thẳng, không khoét khóe, nếu móng dày hoặc quặp nên đến cơ sở y tế. Người bệnh cũng cần vận động phù hợp, kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp, mỡ máu và tái khám bàn chân định kỳ ít nhất 6-12 tháng, sớm hơn nếu có tê, đau hoặc biến dạng.
Nếu lỡ bị bỏng hoặc xuất hiện vết thương, cần ngừng ngay nguồn nhiệt và làm mát bằng nước sạch mát trong 10-20 phút, tránh dùng đá lạnh trực tiếp. Không chọc vỡ bóng nước hay bôi kem, thuốc dân gian, nghệ, mật ong. Sau đó, che phủ nhẹ bằng gạc sạch và nâng cao chân. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện phồng rộp lớn, rỉ dịch hôi, đau tăng, vùng da đỏ – sưng – nóng, sốt, đường huyết khó kiểm soát, hoặc khu vực chân có màu đen, tím hoặc mất cảm giác.
Người bệnh cần đi khám sớm nếu xuất hiện vết loét sâu hoặc lan nhanh, mô có màu đen hoặc tím, hoặc vết thương xấu dù có thể không đau. Các dấu hiệu cảnh báo khác bao gồm đau nhiều, sốt, ớn lạnh, đường huyết tăng kéo dài, mùi hôi, chảy mủ, viền đỏ lan rộng, cũng như ngón hoặc bàn chân lạnh, tái, tê hoặc mất mạch mu chân.
Lê Phương
