Mãn kinh tự nhiên xảy ra khoảng 50 tuổi, trường hợp mất kinh sớm hơn độ tuổi này thường do phẫu thuật, mắc hội chứng buồng trứng đa nang.
BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết không ít phụ nữ từ 40 tuổi trở lên bị rối loạn kinh nguyệt, sau đó dừng hẳn chu kỳ không rõ nguyên nhân. Nhiều người cho rằng mãn kinh sớm, song thực tế có thể do biến chứng can thiệp phẫu thuật hoặc bệnh lý phụ khoa tiềm ẩn.
Để xác định nguyên nhân mất kinh nguyệt do mãn kinh hay bệnh lý, bác sĩ cần kiểm tra. Nếu xảy ra ở độ tuổi ngoài 50, nguyên nhân đa phần do tuổi mãn kinh tự nhiên. Buồng trứng phụ nữ ngừng hoạt động, không tiết hormone, phái đẹp sẽ không còn kinh nguyệt. Tình trạng này cũng có thể xảy ra ở nhóm suy buồng trứng sớm (trước 40 tuổi), gây ra các triệu chứng như bốc hỏa, khô âm đạo, rối loạn tâm trạng, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản. Những triệu chứng như khó ngủ, thức giấc khó vào giấc, mệt mỏi vô cớ, buồn bã không lý do là những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ bị thay đổi do tiền mãn kinh và mãn kinh tự nhiên.
Các bệnh lý phụ khoa cũng khiến chu kỳ hàng tháng của phụ nữ biến mất. Bác sĩ phân loại thành hai nhóm chính, gồm vô kinh nguyên phát và thứ phát. Vô kinh nguyên phát là tình trạng phụ nữ từ tuổi dậy thì đến trưởng thành không có kinh nguyệt do dị tật bẩm sinh ở đường sinh dục, hoặc bẩm sinh có buồng trứng nhưng không có tử cung, tử cung rất nhỏ không phát triển (tử cung nhi hóa).
Vô kinh thứ phát là tình trạng xảy ra ở phụ nữ từng hành kinh, sau đó không còn kinh nguyệt. Nguyên nhân do niêm mạc tử cung bị phá hủy, nạo phá thai, bị buồng trứng đa nang, stress kéo dài, thay đổi cân nặng đột ngột, bệnh lý tuyến giáp hoặc dùng thuốc nội tiết.
BS Mỹ Nhi (bên phải) phẫu thuật điều trị một trường hợp vô kinh thứ phát do dính buồng tử cung. Ảnh: Tuệ Diễm
Để xác định nguyên nhân gây mất kinh nguyệt, bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử, bệnh sử, chỉ định xét nghiệm khi cần thiết. Bác sĩ khám, chỉ định một số siêu âm xét nghiệm quan trọng như định lượng hormone sinh dục (FSH, LH, estradiol) để đánh giá chức năng buồng trứng, siêu âm tử cung, buồng trứng để phát hiện u nang, đa nang hay dính buồng tử cung, xét nghiệm máu, kiểm tra tuyến giáp…
Bác sĩ Mỹ Nhi khuyến cáo phụ nữ dưới 45 tuổi bị mất kinh kéo dài cần khám để được đánh giá toàn diện. Trường hợp mãn kinh sớm cần bổ sung nội tiết tố để bảo vệ sức khỏe cho đến khi đạt độ tuổi mãn kinh trung bình. Nếu mắc bệnh lý phụ khoa, phụ nữ cần được can thiệp kịp thời để tránh biến chứng lâu dài.
Tuệ Diễm
| Độc giả gửi câu hỏi về mang thai sinh con tại đây để bác sĩ giải đáp |
