Mổ bóc tách u tủy sống chèn chùm rễ thần kinh cụ ông

Kết quả chụp chiếu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho thấy khối u tủy sống kích thước khoảng 3×4 cm ở vùng đuôi ngựa của bệnh nhân – vị trí chứa nhiều rễ thần kinh điều khiển vận động và cảm giác chi dưới, cùng các chức năng đại tiểu tiện.

Ngày 27/10, TS.BS Nguyễn Đức Anh, Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh – Cột sống, cho biết khối u gần như lấp kín toàn bộ ống sống bệnh nhân, chèn ép các rễ thần kinh, gây hội chứng chùm đuôi ngựa. Tình trạng này tiến triển có thể dẫn tới liệt hoàn toàn hai chân và mất kiểm soát đại tiểu tiện.

Thông thường phẫu thuật khối u vùng đuôi ngựa rất khó vì các rễ thần kinh tại đây dày đặc, một tổn thương nhỏ cũng có thể khiến người bệnh yếu liệt hoặc rối loạn cơ tròn vĩnh viễn. Người bệnh này lớn tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, phì đại tuyến tiền liệt, suy thận độ ba, đang dùng thuốc chống đông, bác sĩ Anh đánh giá nguy cơ biến chứng trong khi phẫu thuật cao. Trường hợp ngừng thuốc chống đông, ông Quân có nguy cơ tắc mạch, nhồi máu não hoặc tim khi phẫu thuật. Tuy nhiên, nếu tiếp tục dùng thuốc, nguy cơ chảy máu không kiểm soát trong khi mổ cũng rất cao. Chức năng thận kém khiến việc sử dụng thuốc gây mê kéo dài trở nên rủi ro. Êkíp phẫu thuật phối hợp khoa tim mạch, thận, gây mê hồi sức để tính toán liều lượng thuốc, theo dõi chặt chẽ chỉ số huyết động cho bệnh nhân.

Thông qua hệ thống chụp cắt lớp CT trước mổ, bác sĩ dựng hình mạch máu và mô mềm từ đó xác định rõ ranh giới khối u – rễ thần kinh – mạch máu nuôi tủy. Trong lúc mổ, êkíp sử dụng hệ thống điện sinh lý thần kinh (IOM) để theo dõi liên tục hoạt động dẫn truyền thần kinh.

Bác sĩ mở cung sau đốt sống để tiếp cận ống sống, bóc tách từng rễ thần kinh, giải phóng khối u và tránh gây tổn thương mô lành. “Khó khăn lớn nhất là cầm máu, bởi mạch máu trong tủy sống vùng đuôi ngựa rất nhỏ và phong phú, chỉ một điểm rỉ máu cũng có thể làm mờ phẫu trường mổ”, tiến sĩ Đức Anh nói, thêm rằng nhờ kết hợp nhiều kỹ thuật vi phẫu, đốt cầm máu từng mao mạch dưới kính hiển vi. Sau gần 3 giờ, bác sĩ lấy u trọn vẹn, bảo toàn toàn bộ rễ thần kinh.

Hậu phẫu, ông Quân tỉnh táo, vận động được, cảm giác hai chân hồi phục dần, giảm đau lưng. Người bệnh có thể ngồi dậy, tập đi cùng chuyên viên vật lý trị liệu sau 4 ngày phẫu thuật.

Tiến sĩ Đức Anh khuyến cáo người có triệu chứng đau lưng kéo dài, tê yếu chân, rối loạn đại tiểu tiện, mất cảm giác vùng tầng sinh môn, cần đến bệnh viện có chuyên khoa Thần kinh – Cột sống kiểm tra. Phát hiện bệnh sớm và can thiệp đúng thời điểm giúp tránh được nguy cơ liệt và các biến chứng liên quan. Người cao tuổi có nhiều bệnh nền, bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện để chọn phương pháp an toàn nhất, có thể là mổ mở, vi phẫu hoặc kết hợp can thiệp ít xâm lấn.

Linh Đặng

*Tên người bệnh đã được thay đổi