Sứa đỏ
Sứa đỏ ăn kèm đậu phụ nướng beo béo, miếng cùi dừa bùi bùi, ít rau thơm và chấm đẫm mắm tôm là “đặc sản vỉa hè phố cổ Hà Nội” vào những ngày nắng nóng tháng 3, tháng 4.
Không phổ biến như sứa trắng, món này khá kén người ăn. Thực khách “nghiện” sứa đỏ thường gọi đây là món ăn “hạ hỏa” hiệu quả trong mùa hè. Ngược lại, cũng không ít người chê sứa đỏ tanh, nhạt nhẽo hoặc e ngại vì là đồ sống.
Món sứa đỏ vốn có nguồn gốc từ Hải Phòng, Thái Bình. Sau khi bắt lên, người ta phải ngâm ngay vào thùng nước pha rễ hoặc vỏ cây sú vẹt để sứa không bị tan, không có mùi tanh, đồng thời giữ được màu đỏ đẹp mắt. Quá trình vận chuyển phải hết sức cẩn thận để sứa giữ độ tươi, ngon.
Sứa có màu đỏ đặc trưng, trong như thạch. Chân sứa sần sật và giòn, còn thân sứa thì mềm hơn, không cần ướp lạnh nhưng ăn vẫn có cảm giác thanh mát.
Hiện nay, tại Hà Nội có một số địa chỉ thưởng thức sứa đỏ có tiếng như sứa đỏ cụ Gái ở Hàng Chiếu, sứa đỏ Đường Thành, sứa đỏ bà Tuyết ngõ Thanh Hà, sứa đỏ cụ Ngữ ở Lê Văn Hưu… Những quán sứa đỏ thường chỉ bán khoảng 2 tháng trong năm.
Bún ốc nguội
Ngoài bún ốc nóng hay bún ốc chuối đậu, Hà Nội còn có bún ốc nguội – món ăn với cách chế biến độc đáo, được ưa chuộng vào mùa hè.
Trong “Miếng ngon Hà Nội”, nhà văn Vũ Bằng từng viết: “Đó là thứ quà đạt tới cái đích nghệ thuật ăn ngon của người Hà Nội”.
Nước dùng có màu cam nhẹ, dậy mùi giấm bỗng. Một suất gồm bún, rau thơm và bát nước ốc với ốc to nhỏ, vị giòn ngọt, chua thanh, thêm chút ớt chưng cay nồng.
Món ăn không cầu kỳ nhưng đòi hỏi sự kỹ tính trong từng khâu. Ốc phải được chọn loại béo, chắc thịt, sau đó rửa sạch và ngâm qua đêm trong nước vo gạo để nhả hết bùn, nhớt.
Khi ốc no nước, căng miệng mới đem luộc. Ốc chín được vớt ra, khêu lấy thịt, còn nước luộc được lọc kỹ để làm nước dùng.
Tuy là món ăn tồn tại ở Hà Nội từ lâu nhưng nhiều thực khách cũng khó làm quen với bún ốc nguội. Tới nay, hương vị món ăn này vẫn gây tranh cãi – người khen ngon miệng, người lại chê tanh, không hấp dẫn.
Để thưởng thức bún ốc nguội, du khách có thể tìm tới một số địa chỉ lâu năm và đông khách ở Hà Nội như bún ốc cô Huê ở Đặng Dung, bún ốc cô Huệ phố Nguyễn Siêu, bún ốc nguội cô Báu ngõ Tây Sơn, bún ốc phố Phù Đổng Thiên Vương, bún ốc cô Xuân Ô Quan Chưởng.
Bánh đúc nộm
Bánh đúc nộm là món ăn hấp dẫn nhiều thực khách Hà Nội trong mùa nắng nóng nhưng cũng không ít người lại cảm thấy sự kết hợp của các nguyên liệu “quá lạ lùng, thiếu hợp lý”.
Khác với phiên bản bánh đúc chấm tương hay bánh đúc nóng ở Hà Nội, nguyên liệu chính của món ăn này là bánh đúc cắt sợi và nước canh lạc vừng, thêm chút giá đỗ chần và rau sống.
Trong đó, yếu tố làm nên sự khác biệt của bánh đúc nộm chính là ở phần nước canh chan kèm. Theo đó, để làm nước canh ngon, người ta thường rang lạc, vừng rồi đem xay nhuyễn, sau đó đun cùng nước giá đỗ chần và nêm nếm gia vị sao cho hỗn hợp có độ béo ngậy nhưng vẫn ngọt thanh.
Phần nước canh chan bánh đúc nộm thường có màu trắng đục như sữa, dậy mùi thơm của lạc. Khi nước canh nguội (có thể cất ngăn mát tủ lạnh), khách đến ăn mới mang ra chan lên bánh đúc và giá chần.
Bánh đúc nộm ăn kèm với các loại rau thơm như rau ngổ, tía tô, kinh giới, thân chuối non thái rối… Khi ăn, người ta cho thêm vài lát ớt cay thay vì vắt chanh hay chan dấm, bởi vị chua sẽ làm mất đi vị béo ngọt của nước nộm.
Ở Hà Nội, du khách có thể tìm và thưởng thức bánh đúc nộm ở một số địa chỉ có tiếng trên phố Hàng Bè, dốc Hòe Nhai hay chợ Gốc Đề.
