Làng Thái Hải, Thái Nguyên
Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2022”. Nơi đây cách Hà Nội khoảng 70km và trung tâm TP Thái Nguyên cũ khoảng 10km, nằm trong trục tham quan khu du lịch Hồ Núi Cốc, không gian văn hóa chè Tân Cương…
Thời gian di chuyển từ trung tâm Hà Nội về làng chỉ khoảng 2 giờ. Hệ thống xe khách, limousine, taxi tới làng phục vụ xuyên suốt kỳ nghỉ tết Dương lịch.
Ngôi làng có hơn 30 ngôi nhà sàn truyền thống với trên 200 cư dân. Tới đây, du khách sẽ được hòa mình vào các trải nghiệm văn hóa, phong tục tập quán của người Tày, không gian thiên nhiên xanh mướt đậm chất địa phương.
Du khách cũng sẽ được khám phá “tục lệ lạ” của ngôi làng, đó là ăn chung, dùng đồ chung, kiếm tiền sẽ đưa vào quỹ chung. Các chi tiêu, nhu cầu sinh hoạt từ riêng tư đến thiết yếu của mỗi gia đình, từ ăn uống sinh hoạt, đến chữa bệnh, vui chơi, đi học đều có trưởng làng lo liệu.
Bà con trong làng gìn giữ được hơn 100 món ăn truyền thống hấp dẫn như khâu nhục, thịt trâu nướng, cá chép om bỗng rượu, xôi trám, ốc núi hấp gừng sả, nộm rau dớn, rau bò khai xào, xôi ngũ sắc…
Ngoài ra, họ cũng sáng tạo nhiều món ăn kết hợp với cây chè Thái Nguyên như: gà đồi nướng trà xanh, đậu phụ bọc trà xanh để phục vụ du khách. Làng Thái Hải từng nhiều lần được vinh danh là điểm đến có ẩm thực hấp dẫn hàng đầu Việt Nam.
Làng Quỳnh Sơn, Lạng Sơn
Làng Quỳnh Sơn (Lạng Sơn) và Lô Lô Chải (Tuyên Quang) là hai đại diện mới nhất của Việt Nam được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025”.
Ngôi làng cách Hà Nội hơn 150km, tương đương hơn 3 tiếng di chuyển bằng ô tô cá nhân. Du khách có thể đi ô tô khách từ Hà Nội tới trung tâm xã Bắc Sơn, sau đó đi xe ôm vào làng Quỳnh Sơn. Hiện, có một số ít nhà xe cung cấp tuyến xe từ Hà Nội lên thẳng làng Quỳnh Sơn nhưng du khách nên đặt sớm.
Làng có hơn 400 ngôi nhà sàn truyền thống, trong đó nhiều ngôi nhà có hàng trăm năm tuổi, trải qua 3-4 thế hệ gìn giữ. Du khách có thể thong thả đi bộ quanh làng, ngắm nhìn những nếp nhà giản dị, bình yên, trò chuyện với bà con vô cùng thân thiện, mến khách. Mỗi căn nhà lại mang dấu ấn riêng nơi hiên, cửa hay vách gỗ như chính cá tính của từng gia chủ.
Thời tiết đẹp, du khách có thể trải nghiệm leo núi Nà Lay để ngắm nhìn toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn.
Cách làng Quỳnh Sơn chỉ ít phút di chuyển, du khách có thể ghé thăm làng nghề sản xuất ngói âm dương nổi tiếng hay tới các vườn quýt vàng đặc sản. Loại quýt này thường trồng trong các khe núi, vỏ mỏng, màu vàng ươm đẹp mắt. Khi bóc, vỏ quýt tỏa mùi hương rất đặc trưng, bám vào tay thực khách. Quýt không quá ngọt nhưng lại chua nhẹ, thanh mát.
Hiện, ở làng Quỳnh Sơn có 9 homestay của các gia đình người Tày địa phương. Du khách có thể ở phòng cộng đồng với giá 100.000-200.000 đồng/đêm hoặc thuê phòng riêng. Ẩm thực của bà con người Tày ở Quỳnh Sơn khá hấp dẫn với bánh chưng đen, lạp xưởng gừng núi, bánh ngải, khâu nhục, xôi cẩm, vịt quay, quýt vàng Bắc Sơn…
