Ba tôi hơn 70 tuổi, thừa cân, kèm huyết áp cao, nên áp dụng chế độ ăn như thế nào để vóc dáng cân đối, phòng tránh béo phì? (Nguyễn Thủy, Cần Thơ)
Trả lời:
Thừa cân, béo phì có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường, nhất là người cao tuổi. Cơ bắp và mật độ xương của người cao tuổi giảm so với khi còn trẻ. Tốc độ chuyển hóa năng lượng khi già đi thường chậm hơn, hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả. Chế độ ăn uống của người cao tuổi cần các món dễ tiêu hóa, giàu chất xơ và tránh thực phẩm chế biến sẵn.
Về cơ bản, nguyên tắc xây dựng thực đơn giảm cân cho người lớn tuổi cũng dựa trên chế độ ăn uống lành mạnh như cân đối dinh dưỡng đa dạng, đảm bảo có đủ protein (khoảng 15-20%), carbohydrate lành mạnh (50-60%), chất béo tốt (20-30%) cùng vitamin và khoáng chất từ rau củ quả tươi. Nên hạn chế đường và muối, tránh thực phẩm đóng hộp, thức ăn nhanh, đồ ngọt và nước uống có đường. Ưu tiên chế biến món ăn tại nhà, nêm nếm ít gia vị. Tăng cường chất xơ, bổ sung rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu để hỗ trợ tiêu hóa, phòng ngừa táo bón, kiểm soát cholesterol. Chia nhỏ thành 4-6 bữa trong ngày giúp ổn định đường huyết, tránh đói quá mức, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
Dưới đây là một số loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe mà ba bạn nên ưu tiên:
Rau củ giàu chất xơ giúp no lâu, hỗ trợ tiêu hóa tốt, kiểm soát đường huyết như cải bó xôi, bông cải xanh, mồng tơi, cà rốt, bí đỏ…
Thực phẩm giàu protein nạc như ức gà bỏ da, cá, trứng, thịt bò nạc, sữa ít béo giúp duy trì cơ bắp.
Ngũ cốc nguyên hạt cung cấp năng lượng ổn định, giàu chất xơ và vitamin.
Chất béo lành mạnh như dầu ô liu, quả bơ, các loại hạt giúp tim mạch khỏe mạnh, giảm cảm giác đói.
Trái cây ít đường như bưởi, táo, dâu tây… chứa nhiều vitamin và ít calo.
Rau củ luộc tốt cho sức khỏe người cao tuổi. Ảnh được tạo bởi AI
Trước khi áp dụng chế độ giảm cân, bạn nên đưa ba đi bệnh viện khám để bác sĩ đánh giá tổng thể tình trạng sức khỏe để tránh thiếu hụt dinh dưỡng hoặc ảnh hưởng tới bệnh nền (như tiểu đường, cao huyết áp…).
Người cao tuổi cần đủ năng lượng và dưỡng chất để duy trì sức khỏe, không nên cắt quá nhiều calo để giảm cân trong thời gian ngắn. Thiếu nước và vi chất có thể gây chóng mặt, táo bón, mệt mỏi. Vận động vừa sức như đi bộ, đạp xe, yoga hay các bài tập dưỡng sinh giúp đốt năng lượng dư thừa, tăng cường trao đổi chất, duy trì khối lượng cơ cho người cao tuổi. Người cao tuổi nên tránh vận động mạnh nếu có bệnh xương khớp hay tim mạch.
Chuyên viên dinh dưỡng Hoàng Đào Ngọc Lan
Khoa Nội tiết – Đái tháo đường
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
