Từ ngày 1/1/2026, quy định mới trong Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ 2024 về việc đảm bảo an toàn cho trẻ em khi di chuyển bằng ôtô sẽ chính thức có hiệu lực.
Đây được xem là bước thay đổi quan trọng trong việc tăng cường bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương khi tham gia giao thông.
Theo quy định tại Điều 10 của Luật này, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét không được ngồi cùng hàng ghế với người lái, ngoại trừ các loại xe chỉ có một hàng ghế (như xe bán tải hoặc xe van). Ngoài ra, người điều khiển xe phải sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn chuyên dụng cho trẻ em, đảm bảo trẻ được bảo vệ đúng cách trong quá trình di chuyển.
Thiết bị an toàn chuyên dụng cho trẻ em sẽ giúp cố định và bảo vệ cơ thể trẻ khi xe di chuyển hoặc xảy ra va chạm, hạn chế tối đa nguy cơ chấn thương do phanh gấp hoặc va đập mạnh.
Tuy nhiên, khi thời điểm áp dụng xử phạt đến gần, nhiều ý kiến từ người dân cho thấy sự lo lắng về tính khả thi trong thực tế.
Một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều là vóc dáng trẻ thay đổi nhanh, dẫn đến khó chọn ghế phù hợp. Nhiều người phản ánh trẻ từ 8 – 10 tuổi nay có thể lớn ngang người trưởng thành. Một phụ huynh chia sẻ: “Con tôi 9 tuổi nặng 48 kg, ngồi ghế trẻ em thì không vừa, mà ngồi ghế thường lại bị phạt.” Nỗi lo này xuất phát từ việc ghế an toàn trẻ em trên thị trường thường thiết kế theo chuẩn chiều cao – cân nặng nhất định, khiến nhiều trẻ không phù hợp dù vẫn nằm trong độ tuổi quy định.
Bên cạnh đó, các gia đình đông con hoặc thường xuyên chở thêm trẻ nhỏ cũng bày tỏ nhiều băn khoăn. “Nhà em xe 7 chỗ, 3 đứa trẻ là 3 cái ghế. Thỉnh thoảng lại phải đón thêm cháu họ cùng về quê, như vậy lại phải sắm thêm một ghế nữa”, một người cho biết. Việc lắp nhiều ghế cùng lúc khiến không gian xe chật đi đáng kể, hạn chế khả năng linh hoạt khi phát sinh nhu cầu di chuyển đột xuất.
Một khó khăn khác là việc mang theo ghế trẻ em trong mọi tình huống. Nhiều tài xế cho rằng, họ không thể chuẩn bị sẵn ghế cho các chuyến đi bất ngờ: “Biết khi nào có khách có trẻ em mà chuẩn bị ghế? Không có trẻ thì cất ghế vào đâu?” Đối với các mẫu xe cỡ nhỏ, cốp xe và khu vực cabin rất hạn chế, gây khó khăn trong việc cất giữ khi không sử dụng.
Nhóm lo lắng rõ nhất là xe dịch vụ, bao gồm taxi, xe công nghệ và xe hợp đồng. Tài xế không thể biết trước số lượng và kích thước trẻ em sẽ đi cùng để chuẩn bị ghế tương ứng. Một ý kiến cho hay: “Khổ nhất là các bác dịch vụ. Ít nhất phải có 2 cái ghế hoặc khách phải tự chuẩn bị.” Điều này đặt ra áp lực về chi phí, đồng thời gây khó cho tài xế trong việc bố trí không gian, đặc biệt những thời điểm cần chở hành lý hoặc nhiều khách cùng lúc.
Các mô hình xe đưa đón học sinh cũng phát sinh nhiều câu hỏi. Tại một số trường tiểu học, xe 7 chỗ đời cũ thường được dùng để đưa học sinh về nhà giáo viên hoặc phụ huynh. Một người nêu thắc mắc: “Liệu trường hợp này có phải mua ghế không? Nếu phải mua thì cần đến 6 – 7 cái ghế, tài xế chắc khó mà xoay xở.” Việc lắp nhiều ghế an toàn cùng lúc có thể khiến không gian xe chật hẹp hoặc chưa chắc phù hợp với thiết kế an toàn của từng dòng xe cũ.
Bên cạnh những băn khoăn về chi phí và thực tế sử dụng, nhiều ý kiến còn đề cập đến yêu cầu đối với nhà sản xuất. Có người cho rằng xe cần được thiết kế sẵn dây đai và vị trí ghế phù hợp trẻ em: “Không nên dồn hết cho dân. Nhiều khi chỉ cần thay dây hoặc vị trí thắt thấp hơn là đủ, chứ không cần lắp thêm ghế phụ cồng kềnh mà chưa chắc đã đạt tiêu chuẩn.” Điều này phản ánh mong muốn có sự hỗ trợ từ các hãng xe để giảm phụ thuộc vào thiết bị ngoài.
Ở chiều ngược lại, một bộ phận phụ huynh đã sử dụng ghế an toàn từ nhiều năm qua cho biết trải nghiệm tích cực. Có người chia sẻ: “Nhà tôi cho con ngồi ghế từ 6 tháng đến 5 tuổi, an toàn và mẹ yên tâm lái hơn nhiều.” Hay một ý kiến khác: “Từ ngày có ghế, đứa nhỏ nằm ngủ thoải mái, mẹ cũng đỡ vất vả.” Những câu chuyện này cho thấy ghế an toàn vẫn đem lại lợi ích rõ rệt trong nhiều tình huống.
Khi thời điểm áp dụng quy định đến gần, nhiều ý kiến cho rằng cần hướng dẫn rõ hơn về nhóm tuổi, chiều cao, cân nặng, phương án cho xe dịch vụ, tiêu chuẩn cho từng loại xe và thiết bị, cũng như sự hỗ trợ từ hãng xe và cơ quan quản lý. Những hướng dẫn này được kỳ vọng sẽ giúp việc tuân thủ trở nên thuận lợi và phù hợp hơn với đời sống của người dân.
TH (Tuoitrethudo)
