Phú ThọKhi ngủ dậy, bệnh nhân 53 tuổi đột ngột tê bì toàn bộ bàn tay và cẳng tay phải, cổ tay rũ xuống không thể duỗi thẳng, được chẩn đoán mắc hội chứng liệt đêm thứ 7 – saturday night palsy.
Người bệnh cho biết ngày hôm trước vẫn sinh hoạt và lao động hoàn toàn bình thường, không bị chấn thương hay có hoạt động quá sức vùng cánh tay. Ông có thói quen khi ngủ thường dùng tay gối đầu. Tối hôm trước vào viện, người bệnh có uống rượu và đi ngủ từ 21h, vẫn giữ thói quen gối đầu bằng tay.
Đến 2h sáng, người bệnh tỉnh dậy thấy tê bì toàn bộ bàn tay và cẳng tay phải, cổ tay rủ xuống không duỗi thẳng được, dù đã xoa bóp nhưng không đỡ. Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Người bệnh được khảo sát cộng hưởng từ sọ não và không có tổn thương trên nhu mô não, đo dẫn truyền thần kinh chi trên có tổn thương giảm biên độ vận động dây quay bên phải đoạn cẳng tay. Nguyên nhân do đột quỵ não được loại trừ. Người bệnh được kết luận liệt dây thần kinh quay phải do chèn ép. Đây là một hội chứng bệnh kinh điển đã được ghi trong y văn với tên gọi “saturday night palsy” – hội chứng liệt đêm thứ 7. Cơ chế liên quan đến chèn ép dây thần kinh quay ở cánh tay hoặc cẳng tay do chèn ép.
Bệnh nhân được điều trị bằng nội khoa (dùng thuốc) kết hợp vật lý trị liệu – phục hồi chức năng. Sau 14 ngày, bàn tay hồi phục gần hoàn toàn, người bệnh đã có thể viết chữ thẳng hàng và đẹp.
ThS.BS Tạ Văn Hải, Phó trưởng Khoa Điều trị Thần kinh – Đột quỵ bán cấp, Trung tâm Đột quỵ, cho hay liệt đêm thứ 7 là tình trạng liệt nhánh sâu của dây thần kinh quay, thường xảy ra khi người bệnh uống rượu bia trước khi đi ngủ dẫn đến ngủ quá sâu không kiểm soát được tư thế ngủ như: Ngủ vắt tay lên ghế hoặc ngủ kê tay dưới đầu cả đêm hoặc cho người khác nằm gối đầu lên cánh tay cả đêm mà không thay đổi tư thế…
“Tình trạng này khiến dây thần kinh quay bì chèn ép, kéo căng trong một khoảng thời gian dài, dẫn đến tổn thương thần kinh quay và có biểu hiện ‘bàn tay rũ cổ cò’ như người bệnh trên”, bác sĩ Hải nói.
Người mắc hội chứng liệt đêm thứ 7 trường hợp nhẹ, chỉ bị yếu nhẹ và tê bì, nếu được điều trị sớm và đúng phương pháp thì sẽ hồi phục sau 2-4 tuần. Trường hợp nặng hơn có thể gây tình trạng teo cơ, cứng khớp, liệt vận động… khiến việc điều trị trở nên khó khăn và kéo dài hơn.
Hình ảnh tay người bệnh bị liệt dây thần kinh quay với biểu hiện điển hình là “bàn tay rũ cổ cò”. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Bác sĩ khuyến cáo mọi người không nên gối đầu vào tay hoặc nằm nghiêng đè lên cánh tay khi ngủ. Hạn chế tình trạng uống rượu bia trước khi ngủ khiến giấc ngủ quá say, dễ gây chèn ép thần kinh. Với những người trẻ tuổi cũng cần lưu ý: không nên để tay mình làm “gối” quá lâu cho người khác, bởi chèn ép dây thần kinh quay có thể dẫn đến liệt tạm thời.
Khi thấy có các dấu hiệu tê bì và yếu các cơ cánh tay, cẳng tay,… cần đến cơ sở y tế để các bác sĩ chuyên khoa thăm khám và điều trị kịp thời, tránh để lại các di chứng.
Lê Nga
