Dù đang điều trị viêm dạ dày bằng kháng sinh, anh N.H.T (36 tuổi, Đoan Hùng, Phú Thọ) vẫn uống rượu trong bữa liên hoan cuối năm của công ty. Chỉ sau vài ly nhỏ, người đàn ông bất ngờ nổi mẩn, đỏ mặt, hoa mắt và khó thở. Bữa tiệc ngừng lại, bạn bè nhanh chóng đưa anh T. đi cấp cứu.
Theo người nhà, trước đó anh T. sử dụng kháng sinh theo đơn bác sĩ, sức khỏe ổn định, ăn uống và sinh hoạt bình thường. Trong bữa liên hoan, anh uống khoảng 2-3 ly rượu nhỏ. Ngay sau đó, bệnh nhân bắt đầu nổi mẩn, da mặt và vùng ngực, bụng đỏ bừng, kèm theo rét run toàn thân.
Nhận thấy tình trạng bất thường của anh T, gia đình lập tức đưa bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Hùng Vương (Phú Thọ) cấp cứu trong tình trạng tụt huyết áp sâu, ý thức lơ mơ, đáp ứng chậm. Qua khai thác tiền sử và thăm khám lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị sốc phản vệ mức độ nặng, nghi do tương tác giữa rượu bia và thuốc kháng sinh.
Bệnh nhân ngay lập tức được xử trí theo phác đồ cấp cứu sốc phản vệ, trong đó thuốc chủ lực là adrenalin tiêm bắp. Sau cấp cứu và điều trị tích cực, tình trạng của bệnh nhân dần cải thiện, huyết áp ổn định trở lại. Sau 2 ngày theo dõi, anh T. hồi phục và xuất viện.
Các bác sĩ cho biết, việc sử dụng rượu bia khi đang dùng kháng sinh có thể làm tăng nguy cơ phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Đáng lo ngại, nhiều người thường nhầm lẫn các biểu hiện như đỏ mặt, ngứa da, khó thở sau uống rượu với phản ứng sinh lý thông thường, dẫn đến chủ quan tiếp tục sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ ở những lần sau.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), tình trạng trên không đơn thuần là “say rượu” mà có thể là phản ứng dị ứng nguy hiểm. Cơ chế gây phản ứng với rượu bia rất đa dạng.
Khi vào cơ thể, cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde là chất có khả năng kích thích tế bào mast giải phóng histamine, gây ra các triệu chứng như ngứa, nổi mề đay, khó thở. Bên cạnh đó, rượu bia còn ức chế quá trình phân hủy histamine từ thực phẩm, khiến nồng độ histamine trong máu tăng cao, dễ bùng phát mày đay hoặc cơn hen.
Ngoài cồn, các chất phụ gia, chất bảo quản, phẩm màu hoặc nguyên liệu như lúa mạch, men bia cũng có thể là dị nguyên với những người nhạy cảm. Đặc biệt, người châu Á thường dễ gặp phản ứng với rượu bia hơn do đặc điểm chuyển hóa cồn khác biệt.
Các phản ứng có thể xuất hiện ngay sau khi uống rượu, từ nhẹ đến nguy hiểm. Nhẹ nhất là hội chứng nóng bừng với đỏ mặt, bốc hỏa, tim đập nhanh, đau đầu, buồn nôn. Nặng hơn có thể là nổi mày đay, phù Quincke (sưng môi, mi mắt, mặt), khó thở, co thắt phế quản. Nguy hiểm nhất là sốc phản vệ, tình trạng cấp cứu tối khẩn có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.
Bac sĩ Trường cho biết, không chỉ gây phản ứng tức thì, rượu bia còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài như làm nặng các bệnh dị ứng sẵn có, tăng độ nhạy cảm của cơ thể với môi trường, thậm chí làm tăng nguy cơ dị ứng ở trẻ nếu người mẹ sử dụng rượu bia trong thai kỳ.
Để bảo vệ sức khỏe trong mùa lễ Tết, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần lắng nghe cơ thể, tránh sử dụng rượu bia nếu từng có tiền sử phản ứng sau uống; không chủ quan với các triệu chứng nhẹ, hạn chế số lượng rượu bia và đến cơ sở y tế ngay khi sưng mặt, môi, lưỡi hoặc khó thở.
