Theo các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, khi nhiệt độ giảm sâu, độ ẩm không khí thấp, hoạt động của tuyến bã nhờn và tuyến mồ hôi suy giảm, da dễ mất nước, nứt nẻ và trở thành “cửa ngõ” cho vi khuẩn, vi nấm xâm nhập, làm bùng phát nhiều bệnh lý da liễu.
Khô da – tình trạng phổ biến nhất
Khô da là tình trạng sinh lý thường gặp ở người khỏe mạnh trong mùa lạnh. Biểu hiện là da thô ráp, sần sùi, bong vảy trắng mịn như phấn, thường gặp ở mặt, tay, chân. Người bệnh có cảm giác căng rát, châm chích, đặc biệt sau khi tắm.
Các bác sĩ khuyến cáo nên dưỡng ẩm ngay sau khi tắm, tránh tắm nước quá nóng và ưu tiên các sản phẩm dưỡng ẩm chứa glycerin, ceramide, urea nồng độ thấp để phục hồi hàng rào bảo vệ da.
Viêm da cơ địa dễ bùng phát
Viêm da cơ địa là bệnh mạn tính, thường nặng lên rõ rệt vào mùa lạnh. Không khí khô làm da mất nước nhanh, gây ngứa dữ dội, dễ dẫn đến gãi nhiều và bội nhiễm. Tổn thương điển hình là các mảng đỏ, mụn nước, da dày, lichen hóa ở nếp gấp khuỷu tay, khoeo chân, cổ và mặt.
Theo bác sĩ, dưỡng ẩm chuyên sâu là yếu tố then chốt trong kiểm soát bệnh. Người bệnh cần tuân thủ điều trị, tránh tự ý dùng thuốc bôi, đặc biệt là corticoid kéo dài không theo chỉ định y tế.
Vảy nến nặng hơn vào mùa đông
Vảy nến là bệnh viêm da mạn tính qua trung gian miễn dịch, thường tiến triển nặng vào mùa lạnh do thiếu ánh nắng mặt trời và độ ẩm thấp. Tổn thương là các mảng đỏ giới hạn rõ, phủ vảy trắng đục như xà cừ, thường gặp ở khuỷu tay, đầu gối, da đầu.
Các bác sĩ lưu ý, người bệnh cần duy trì điều trị đều đặn, dưỡng ẩm thường xuyên và tránh các yếu tố khởi phát như stress, nhiễm trùng, rượu bia, thiếu ngủ.
Viêm da tiết bã và gàu da đầu
Trái với suy nghĩ thông thường, viêm da tiết bã có xu hướng nặng hơn vào mùa hanh khô. Bệnh liên quan đến rối loạn tuyến bã và sự phát triển quá mức của vi nấm Malassezia trên nền da dầu. Biểu hiện là các dát đỏ bong vảy mịn, thường gặp ở rãnh mũi – má, lông mày, da đầu, gây ngứa hoặc rát nhẹ.
Việc sử dụng dầu gội, sữa rửa mặt chứa hoạt chất chống nấm kết hợp dưỡng ẩm phù hợp giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.
Nứt nẻ tay chân, viêm quanh móng
Thời tiết lạnh làm lớp sừng dày, giảm đàn hồi, dễ nứt toác ở gót chân, lòng bàn tay, gây đau và chảy máu. Các vết nứt quanh móng tạo điều kiện cho vi khuẩn, vi nấm xâm nhập, dẫn đến viêm quanh móng.
Người dân nên giữ ẩm thường xuyên, đeo găng tay khi tiếp xúc nước lạnh và chỉ sử dụng thuốc bạt sừng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Mày đay do lạnh – không nên chủ quan
Một số người nhạy cảm với nhiệt độ thấp có thể bị mày đay do lạnh, biểu hiện bằng các sẩn phù, ngứa sau khi tiếp xúc với không khí hoặc nước lạnh. Trường hợp nặng có thể gây phản ứng toàn thân, thậm chí sốc phản vệ.
Người từng có tiền sử mày đay do lạnh cần giữ ấm cơ thể và mang thuốc dự phòng theo chỉ định y tế.
Nguyên tắc “3 đúng, 2 đủ” để bảo vệ da mùa lạnh
Các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 khuyến cáo người dân ghi nhớ:
3 đúng:
Tắm đúng: không tắm nước quá nóng, thời gian dưới 10 phút.
Dùng xà phòng đúng: ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ, cân bằng pH.
Dưỡng ẩm đúng: bôi kem dưỡng trong 3–5 phút sau tắm, ít nhất 2 lần/ngày.
2 đủ:
Uống đủ nước (1,5–2 lít/ngày).
Giữ ấm đủ, ưu tiên quần áo cotton mềm mại, tránh len dạ tiếp xúc trực tiếp da.
Các chuyên gia nhấn mạnh, nếu tình trạng ngứa, đỏ, bong tróc kéo dài, có tiết dịch hoặc đau nhức, người dân không nên tự ý mua thuốc bôi hay dùng các phương pháp dân gian mà cần đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám và điều trị kịp thời.
