Điểm chung của các video này là nhấn mạnh vai trò của viêm mãn tính trong việc gây ra các bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, ung thư, từ đó khuyến khích người dân thay đổi chế độ ăn theo hướng “chống viêm triệt để” đã thu hút hàng triệu lượt xem.
Không ít người tin rằng chỉ cần ăn nghệ, gừng, quả mọng hoặc thay thế thực phẩm như khoai tây chiên bằng khoai lang nướng, nước ngọt bằng trà xanh, sữa chua thường bằng sữa chua Hy Lạp… là có thể đẩy lùi viêm và phòng bệnh.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, cách hiểu này chưa đầy đủ và dễ dẫn đến những lựa chọn sai lầm.
Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Nguyễn Thị Thu, Phòng khám và Tư vấn dinh dưỡng VIAM (Tổng hội Y học Việt Nam) cho biết, viêm không phải là bệnh mà là một phản ứng sinh học thiết yếu của cơ thể.
“Viêm cấp tính là cơ chế bảo vệ tự nhiên. Khi cơ thể bị tổn thương hoặc nhiễm trùng, phản ứng viêm giúp huy động tế bào miễn dịch đến tiêu diệt tác nhân gây hại và sửa chữa mô tổn thương”, bác sĩ Thu giải thích. Những dấu hiệu quen thuộc như sưng, nóng, đỏ, đau khi bị đứt tay hay va đập chính là biểu hiện của quá trình này.
Theo chuyên gia, viêm cấp tính không những không có hại mà còn đóng vai trò sống còn trong việc bảo vệ cơ thể. Vấn đề chỉ xuất hiện khi phản ứng viêm không được kiểm soát và kéo dài.
Ngược lại, viêm mạn tính giống như “đốm lửa âm ỉ”, liên tục gây tổn thương tế bào, thành mạch và cả vật chất di truyền. Các nghiên cứu cho thấy tình trạng viêm kéo dài mức độ thấp có liên quan đến nhiều bệnh lý như tim mạch, đái tháo đường type 2 và béo phì. Điều đáng nói là viêm mạn tính thường không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan.
Tuy nhiên, bác sĩ Thu nhấn mạnh, mục tiêu của dinh dưỡng không phải là “dập tắt hoàn toàn viêm”, mà là hỗ trợ cơ thể kiểm soát phản ứng này ở mức phù hợp. Việc cực đoan hóa khái niệm “chống viêm” có thể dẫn đến những quyết định sai lầm.
Sai lầm khi bỏ sữa, gluten
Một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là xu hướng loại bỏ hoàn toàn sữa hoặc gluten khỏi khẩu phần ăn. Theo bác sĩ Thu, sữa và các chế phẩm từ sữa là nguồn cung cấp protein, canxi cùng nhiều vi chất quan trọng. Với người khỏe mạnh, việc tiêu thụ sữa không gây viêm.
“Chỉ những người dị ứng đạm sữa bò hoặc không dung nạp lactose mới cần hạn chế. Còn với người bình thường, việc kiêng sữa để chống viêm là không có cơ sở khoa học và có thể khiến chế độ ăn mất cân đối”, bà nói.
Đồng quan điểm, TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cảnh báo, việc chạy theo các chế độ ăn “chống viêm cấp tốc” có thể khiến cơ thể đối mặt với nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng nếu không có sự thay thế hợp lý.
Theo TS Giang, thay vì tập trung vào một vài “siêu thực phẩm”, người dân nên duy trì chế độ ăn cân bằng và đa dạng. Bữa ăn hàng ngày cần ưu tiên thực phẩm tươi, ít chế biến, đặc biệt là rau xanh, trái cây giàu vitamin và chất chống oxy hóa. Các loại cá béo, hải sản và rau lá xanh cũng là những lựa chọn tốt cho sức khỏe.
Các chuyên gia nhấn mạnh, không có một chế độ ăn thần kỳ nào có thể giải quyết mọi vấn đề sức khỏe. Mỗi người có cơ địa, tình trạng bệnh lý và nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Vì vậy, khi muốn thay đổi chế độ ăn hoặc có dấu hiệu bất thường, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, thay vì làm theo các lời khuyên chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.
Trứng kiến được nhiều người săn lùng vì lời đồn bổ dưỡng, nhưng thực tế đã có không ít ca nhập viện với biểu hiện mẩn ngứa, khó thở, thậm chí sốc phản vệ chỉ sau khi ăn ít giờ.
Chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Morgan Pearson khuyên mọi người nên kết hợp trứng với dầu ô liu, quả bơ, các loại hạt…
Tết là thời điểm sum vầy nhưng cũng là lúc nhiều người phải đối mặt với tình trạng đầy bụng, khó tiêu, tăng cân và uể oải kéo dài. Trong đó có 3 nhóm người cần thận trọng.
