Nuôi sống bé sinh non ngừng thở, bệnh tim bẩm sinh

Mẹ bé từng sinh non 7 năm trước, lần này mang thai nhờ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Ở tuần thai 22, chị rỉ ối và chuyển dạ, nhập viện bác sĩ điều trị bằng thuốc giảm co và khâu eo cổ tử cung để giữ thai.

Tình trạng rỉ ối tái diễn ở tuần thai 25, ThS.BS Nguyễn Thu Vân, Phó trưởng khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cùng êkíp điều trị cấp cứu dự phòng bằng truyền kháng sinh và corticosteroid trưởng thành phổi, giúp ngăn nhiễm trùng. Thai phụ có dấu hiệu sa dây nhau buộc bác sĩ phải sinh mổ khẩn cấp.

Thai nhi 25 tuần là ngưỡng cực non, các cơ quan phổi, não, hệ tiêu hóa, hệ miễn dịch… còn non nớt. Bé chào đời chưa tự thở được vì phổi chưa sản xuất đủ surfactant, hệ mạch máu và thần kinh dễ tổn thương, ruột chưa hoàn thiện. Êkíp chuẩn bị trang thiết bị và phương tiện hồi sức như hệ thống thở máy, máy theo dõi chuyên dụng, thuốc hồi sức, nâng nhiệt độ phòng mổ lên mức phù hợp để đón bé trong điều kiện tốt nhất.

Bé chào đời không phản xạ, ngừng thở, chỉ nặng 700 g. Bác sĩ hồi sức tích cực cho bé ngay trên bụng mẹ, kẹp rốn muộn giúp bé nhận nguồn máu từ bánh rau. Sau đó, bé được nhanh chóng chuyển về khoa Sơ sinh, ổn định thân nhiệt, thở máy, khởi động kháng sinh và nuôi dưỡng tĩnh mạch trong vòng một giờ đầu sau sinh.

Ngày thứ ba, bé xuất hiện tình trạng thở rút lõm ngực, không dung nạp tiêu hóa. Siêu âm tim phát hiện còn ống động mạch lớn (một dạng bệnh tim bẩm sinh), các bác sĩ chỉ định điều trị đóng ống động mạch đồng thời điều trị viêm ruột bằng kháng sinh, nuôi dưỡng tĩnh mạch. Tình trạng hô hấp của bé được cải thiện ở ngày thứ 5, chuyển sang hỗ trợ thở không xâm nhập (CPAP). Trong những tuần tiếp theo, bé được nuôi ăn tối thiểu qua đường miệng.

Trẻ sinh non, đặc biệt là 23-32 tuần, chưa có đủ trương lực cơ, các khớp rất mềm, phổi và hệ thần kinh non yếu. Tư thế nằm sai đã có thể ảnh hưởng đến hô hấp của trẻ, biến dạng đầu và chi. Do đó, dù đang phải thở máy, bé vẫn được chăm sóc theo tư thế chuẩn. Đồng thời, bác sĩ kết hợp áp dụng Kangaroo Mother Care (da kề da giữa mẹ và bé) để hồi phục tốt.

Sau hơn hai tháng hỗ trợ hô hấp, điều trị tích cực, bé chuyển sang thở oxy, tăng cân tốt và được tập bú, xuất viện khi đã tự thở, bú tốt, nặng 3 kg, sức khỏe ổn định. Tái khám sau hai tháng, bé tăng cân tốt theo đúng biểu đồ tăng trưởng dành cho trẻ sinh non. Kết quả khám thần kinh – vận động, hô hấp và tim mạch không phát hiện bất thường. Bé tiêm chủng với lịch tiêm điều chỉnh phù hợp với trẻ sinh non.

Để phòng ngừa sinh non và giảm nguy cơ biến chứng, thai phụ cần được theo dõi thai kỳ sát sao, duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, nghỉ ngơi hợp lý.

Hằng Trần

*Tên người bệnh đã được thay đổi