Ô nhiễm không khí có khiến bệnh hen, viêm xoang trở nặng?

Trả lời:

Nồng độ bụi mịn, ozone, lưu huỳnh dioxide… trong không khí liên tục tăng cao nhiều ngày khiến niêm mạc mũi của trẻ bị kích ứng mạnh. Tình trạng này dễ làm khởi phát hoặc nặng hơn hen suyễn, viêm mũi xoang ở trẻ.

Bụi mịn PM2.5, PM1.0 từ khí thải giao thông, công trình xây dựng, đốt rơm rạ, đốt rác … là những hạt vật chất siêu nhỏ, đường kính chỉ bằng 1/30 sợi tóc, có khả năng xâm nhập sâu vào phổi, sau đó vào máu. Đường kính đường thở của trẻ em nhỏ, hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện khiến khả năng lọc bụi và chống lại tác nhân gây viêm kém.

Bụi mịn có khả năng gây phản ứng viêm tại niêm mạc biểu mô đường thở khiến tế bào viêm được hoạt hóa, giải phóng chất trung gian như histamin, leukotriene, prostaglandin gây co thắt phế quản, phù nề niêm mạc, tăng tiết nhầy. Chất nhầy bị ứ đọng trong xoang mũi tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn, nấm tấn công gây bệnh.

Trẻ sống trong khu vực có chỉ số ô nhiễm không khí có nguy cơ viêm mũi xoang kéo dài hơn nhóm sống trong môi trường sạch. Trẻ cũng dễ xuất hiện triệu chứng khởi phát muộn do bụi mịn gây viêm âm ỉ trong niêm mạc đường thở. Những đợt hen, viêm mũi xoang tái phát nhiều lần khiến trẻ đau đầu, mệt mỏi, khó chịu, ảnh hưởng giấc ngủ, giảm sự tập trung.

Trong những ngày chỉ số chất lượng không khí (AQI) xấu, từ 101 trở lên, gia đình bạn nên đóng cửa nhà, không để trẻ vận động ngoài trời. Nên sử dụng máy lọc không khí trong gia đình, lau nhà bằng khăn ẩm, không hút thuốc lá trong nhà. Vệ sinh mũi hàng ngày bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch bụi bám trên niêm mạc, hỗ trợ giảm viêm.

Phụ huynh cũng cần duy trì chế độ dinh dưỡng giàu vitamin C, A, omega-3 nhằm tăng sức đề kháng cho trẻ. Cha mẹ chú ý cho trẻ tiêm phòng đầy đủ theo lịch, chú ý giữ vệ sinh tay cho trẻ. Trẻ có bệnh nền như hen suyễn, viêm mũi dị ứng cần tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ, chuẩn bị sẵn thuốc cắt cơn theo hướng dẫn bác sĩ nhằm tránh biến chứng nặng.

TS.BS Đỗ Thị Hạnh
Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội