Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, bao gồm các quy định liên quan đến hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người.
Mức phạt từ 1 đến 2 triệu đồng áp dụng đối với các hành vi như không trực tiếp gặp người hiến để tư vấn khi cơ sở y tế nhận thông báo từ Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người; không hướng dẫn đăng ký hiến theo mẫu; không kiểm tra sức khỏe trước khi lấy mô, bộ phận cơ thể; không báo cáo danh sách người đăng ký hiến hoặc không tư vấn về sức khỏe, tâm lý xã hội và không kiểm tra các thông số sinh học của người hiến.
Đối với hành vi thu tiền chăm sóc, phục hồi sức khỏe ngay sau khi hiến hoặc khám sức khỏe định kỳ cho người hiến, mức phạt từ 5 đến 10 triệu đồng.
Mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng áp dụng với hành vi không bảo đảm điều kiện hoạt động sau khi đã được cấp giấy phép hoạt động ngân hàng mô. Trường hợp ngân hàng mô hoạt động khi chưa được cấp phép sẽ bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.
Các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn như tiết lộ thông tin, bí mật của người hiến và người được ghép (trừ trường hợp được đồng ý bằng văn bản hoặc pháp luật có quy định khác); lấy bộ phận cơ thể không tái sinh khi chưa có ý kiến bằng văn bản của hội đồng tư vấn hoặc lưu giữ mô, bộ phận cơ thể vì mục đích thương mại sẽ bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng.
Mức phạt từ 60 đến 80 triệu đồng áp dụng với hành vi lấy, ghép, sử dụng mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại hoặc thực hiện tại cơ sở không đủ điều kiện theo quy định.
Đáng chú ý, mức phạt cao nhất từ 80 đến 100 triệu đồng áp dụng đối với các hành vi ép buộc người khác phải cho mô, bộ phận cơ thể người hoặc lấy mô, bộ phận cơ thể của người không tự nguyện hiến mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự; lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống dưới 18 tuổi mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự; hoặc ghép mô, bộ phận cơ thể từ người mắc bệnh thuộc danh mục do cơ quan có thẩm quyền quy định.
Ngoài xử phạt tiền, Nghị định còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động ngân hàng mô từ 3 đến 6 tháng; đình chỉ một phần hoạt động của cơ sở khám chữa bệnh từ 1 đến 3 tháng; tước giấy phép hoạt động khám chữa bệnh từ 3 đến 6 tháng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng.
Người đàn ông 57 tuổi, được chẩn đoán chết não do đột quỵ vào ngày 30/4, gia đình đồng ý hiến tạng. Cuộc chạy đua trong 50 giờ, hàng chục y, bác sĩ đang trong kỳ nghỉ được lệnh triệu tập để thực hiện ca lấy – ghép đa tạng, hồi sinh cho 3 người.
Để người nghèo có cơ hội sống, tránh việc ‘chỉ người có điều kiện mới được ghép tạng’, không ít trường hợp được Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức miễn giảm tới 600-700 triệu đồng.
Ghép tạng tại Việt Nam không còn là giấc mơ. Những bước phát triển đỉnh cao đáng kinh ngạc của y học nước nhà đã mở ra cánh cửa hồi sinh cho hàng nghìn bệnh nhân đang khắc khoải giành sự sống.
