TP HCMNghệ sĩ Tấn Beo, 59 tuổi, phát hiện suy thận giai đoạn 4 sau cơn đột quỵ, được điều trị bằng thuốc và điều chỉnh chế độ ăn nên không phải chạy thận.
Tấn Beo gặp tai biến mạch máu não hơn một năm trước, bị di chứng nên khó đi lại, nói chuyện vấp. Sau cơn đột quỵ, ông được phát hiện suy thận giai đoạn 5 (giai đoạn cuối), được lọc máu tại một bệnh viện và phẫu thuật cầu tay AVF để chuẩn bị chạy thận nhân tạo định kỳ lâu dài. Lúc này, bệnh trở về giai đoạn 4.
Nghệ sĩ đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 để khám và đăng ký lọc máu định kỳ. BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng Đơn vị Nội thận – Lọc máu, ghi nhận chức năng thận người bệnh cận kề giai đoạn 5, đồng thời mắc nhiều bệnh nền như di chứng tai biến mạch máu não cũ, huyết áp cao, đái tháo đường type 2, tăng lipid máu hỗn hợp, tăng axit uric máu, tim thiếu máu cục bộ. Các bệnh lý này đẩy nhanh tốc độ suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Người bệnh vẫn đi tiểu được, độ lọc cầu thận eGFR 22mL/p/1,73 nên chưa cần chỉ định lọc máu, vẫn có thể điều trị nội khoa bảo tồn chức năng thận. “Tấn Beo có thể bị suy thận mạn nhưng không phát hiện bệnh. Sau đó nghệ sĩ đột quỵ nên chức năng thận diễn biến xấu thành giai đoạn cuối, tức tổn thương thận cấp trên nền thận mạn”, bác sĩ Hằng giải thích.
Trường hợp này, bệnh nhân được điều trị kịp thời thì chức năng thận sẽ phục hồi dần. Với người có nhiều bệnh nền, tiên lượng nặng hơn, tiến triển suy thận sẽ nhanh hơn, vì vậy cần được theo dõi chặt chẽ kèm chế độ dinh dưỡng phù hợp, kiểm soát bệnh nền ổn định.
Bác sĩ Hằng khám cho nghệ sĩ Tấn Beo. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Nghệ sĩ Tấn Beo được điều trị bảo tồn chức năng thận nhằm tăng sức khỏe tổng thể, trì hoãn lọc máu càng lâu càng tốt. Bác sĩ chỉ định ông dùng thuốc nhằm hạ huyết áp về mức mục tiêu, xuống còn dưới 140/90mmHg, điều chỉnh đường huyết HbA1c (chỉ số trung bình trong ba tháng) còn dưới 7% và mỡ máu LDL-C thấp hơn 1,8 mmol/L. Ông được sử dụng các loại thuốc an toàn với thận nhưng vẫn kiểm soát tốt các bệnh nền, tránh nguy cơ tai biến lần hai.
Tấn Beo trước đó hiểu sai về chế độ dinh dưỡng nên kiêng đạm, không ăn rau, trái cây, dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, teo cơ. Bác sĩ chỉnh lại chế độ dinh dưỡng hợp lý cho bệnh nhân để tránh suy dinh dưỡng, đề kháng yếu, dễ mắc các bệnh đồng nhiễm làm bệnh thận nặng hơn. Ông được bổ sung đạm dưới dạng keto, axit amin, đồng thời uống đủ nước, hạn chế muối, nước mắm, nước tương, thức ăn chứa nhiều mỡ, đồ chiên xào, nội tạng động vật, thịt đỏ… Bên cạnh đó, ông không được lạm dụng thuốc giảm đau, thực phẩm chức năng, không hút thuốc lá hay uống rượu bia…
Sau 3 tháng, độ lọc cầu thận của Tấn Beo từ giai đoạn 4 về giai đoạn 3B (31 mL/phút/1,73m2). Nghệ sĩ tạm thời chưa phải lọc máu, tái khám định kỳ mỗi tháng một lần. Sau một năm điều trị, tinh thần và thể trạng ông đều cải thiện.
“Tôi mong quay lại sân khấu song đi lại còn nhiều khó khăn do di chứng tai biến”, nghệ sĩ nói, được bác sĩ Hằng tư vấn tập vật lý trị liệu để cải thiện vận động, khí huyết lưu thông, phòng ngừa loét…
Nghệ sĩ Tấn Beo được điều trị nội khoa mỗi tháng một lần thay vì phải chạy thận suốt đời. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Bệnh thận mạn tính được chia thành 5 giai đoạn, trong đó giai đoạn 4 và 5 chức năng thận suy giảm nghiêm trọng. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như mệt mỏi, phù nề, chán ăn, khó thở, tăng huyết áp và thiếu máu. Người mắc bệnh thận mạn dù đã điều trị thường đối mặt với các nguy cơ như biến cố tim mạch, suy tim, tử vong hoặc tiến triển đến bệnh thận giai đoạn cuối, phải chạy thận hoặc ghép thận.
Bác sĩ Hằng khuyến cáo phát hiện sớm và quản lý bệnh thận giai đoạn đầu có thể làm chậm tiến trình suy thận, giảm nguy cơ chạy thận nhân tạo, cải thiện chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ. Người bệnh nên kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu, kết hợp chế độ ăn uống giảm muối – đạm – kali và tuân thủ thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế tổn thương thận, phục hồi chức năng lọc máu tự nhiên của cơ thể. Chế độ ăn cần được điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn, với từng bệnh nhân khác nhau.
Tỷ lệ mắc bệnh thận mạn ở Việt Nam đang ở mức cao nhất châu Á – Thái Bình Dương. Các thống kê cho thấy hơn 8,7 triệu người mắc bệnh, chiếm 12,8% số người trưởng thành. Mỗi năm, số bệnh nhân cần điều trị lọc máu lên đến khoảng 800.000 người, trong khi cả nước chỉ có trên 5.000 máy lọc thận, đáp ứng gần 30% nhu cầu, dẫn đến quá tải. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM mỗi tháng tiếp nhận khoảng 1.500-1.700 người bệnh thận đến khám, trong đó gần 50% bị suy thận mạn. Phác đồ điều trị cá thể hóa đã giúp nhiều người bệnh thoát cảnh chạy thận.
Đình Lâm
