Từ một xưởng chế tạo xe đạp nhỏ ở vùng Bohemia, Skoda đã trải qua 130 năm hình thành và phát triển để trở thành một trong những thương hiệu ô tô châu Âu có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất.
Câu chuyện của hãng không chỉ là hành trình kỹ thuật và công nghệ, mà còn là minh chứng cho khả năng thích nghi, tái sinh và vươn lên trong những giai đoạn lịch sử đầy biến động.
Từ Laurin & Klement đến Skoda – khởi đầu của niềm tự hào Séc
Lịch sử của Skoda bắt đầu vào năm 1895, khi kỹ sư Václav Laurin và doanh nhân Václav Klement cùng sáng lập công ty Laurin & Klement (L&K) tại thành phố Mladá Boleslav, thuộc vùng Bohemia, nay là Cộng hòa Czech. Ban đầu, họ sản xuất xe đạp và xe máy, sau đó nhanh chóng mở rộng sang ô tô với mẫu Voiturette A ra mắt năm 1905. Thành công của mẫu xe này đặt nền móng cho ngành công nghiệp ô tô Séc hiện đại.
Sau Thế chiến I, công ty L&K sáp nhập với tập đoàn công nghiệp Skoda Works – một trong những tập đoàn lớn nhất Trung Âu thời bấy giờ, chuyên sản xuất vũ khí và thiết bị cơ khí. Từ đó, thương hiệu Skoda Auto chính thức ra đời, trở thành biểu tượng của công nghiệp Tiệp Khắc trong suốt thế kỷ 20.
Thăng trầm qua thời kỳ quốc hữu hóa và tái cấu trúc
Sau Thế chiến II, Skoda trở thành doanh nghiệp nhà nước trong thời kỳ Tiệp Khắc xã hội chủ nghĩa. Các mẫu xe như Skoda 440, Felicia và Octavia ra đời giai đoạn 1950 – 1960, được xem là biểu tượng của người dân Đông Âu trong thời kỳ bao cấp. Tuy nhiên, do hạn chế về công nghệ và nguồn lực, thương hiệu dần tụt lại so với các hãng xe phương Tây.
Bước ngoặt lớn nhất diễn ra năm 1991, khi Volkswagen Group – tập đoàn ô tô lớn nhất châu Âu mua lại phần lớn cổ phần Skoda. Đây là thời điểm đánh dấu quá trình “lột xác” của thương hiệu, với sự chuyển giao toàn diện về công nghệ, dây chuyền sản xuất và quản trị. Từ năm 2000, Skoda trở thành công ty con 100% thuộc Volkswagen, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp ô tô Czech.
Thời kỳ hiện đại, tăng trưởng mạnh mẽ và mở rộng toàn cầu
Nhờ tận dụng nền tảng kỹ thuật của Volkswagen, Skoda nhanh chóng cải thiện chất lượng và mở rộng danh mục sản phẩm. Các mẫu xe như Octavia, Superb, Fabia và sau này là Kodiaq, Karoq giúp hãng định vị lại hình ảnh từ thương hiệu “giá rẻ Đông Âu” thành lựa chọn đáng tin cậy của tầng lớp trung lưu châu Âu.
Đến năm 2017, Skoda đạt kỷ lục 1,25 triệu xe bán ra toàn cầu, doanh thu 18 tỷ USD và lợi nhuận ròng khoảng 1,8 tỷ USD – một con số ấn tượng đối với một thương hiệu từng khởi đầu khiêm tốn. Năm 2023, doanh số toàn cầu đạt hơn 866.000 xe. Mạng lưới phân phối của hãng hiện đã mở rộng tới hơn 100 quốc gia, với các nhà máy tại Czech, Slovakia, Trung Quốc, Ấn Độ và gần đây là Việt Nam.
Biểu tượng của sự thực dụng và bền bỉ
Một trong những yếu tố khiến Skoda được người dùng châu Âu yêu thích chính là triết lý “Simply Clever” – tạm dịch là “Đơn giản mà thông minh”. Từ những chi tiết nhỏ như dù gấp trong cửa, móc treo hành lý hay hộc chứa điện thoại không dây, mỗi mẫu xe đều thể hiện sự tỉ mỉ trong thiết kế.
Mẫu Octavia là minh chứng rõ rệt nhất. Ra mắt năm 1996, chiếc sedan này nhanh chóng trở thành “xương sống” của thương hiệu, với hơn 7 triệu xe được bán ra tính đến nay. Trong khi đó, Superb đại diện cho phân khúc sedan hạng D, kết hợp giữa tiện nghi, không gian rộng và mức giá hợp lý.
Giai đoạn 2016 – 2020, Skoda bước vào kỷ nguyên SUV với Kodiaq và Karoq, hai mẫu xe giúp hãng mở rộng tệp khách hàng toàn cầu. Đặc biệt, Kodiaq được đánh giá cao về độ bền, chất lượng hoàn thiện và khả năng vận hành ổn định – yếu tố giúp hãng cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ Nhật Bản.
Không chỉ dừng lại ở động cơ đốt trong, Skoda còn tiên phong trong xu hướng điện hóa với Enyaq iV, mẫu SUV điện đầu tiên của hãng. Enyaq iV đánh dấu sự chuyển mình quan trọng khi hãng đầu tư mạnh vào công nghệ pin và nền tảng MEB do Volkswagen phát triển.
Bước chân vào Việt Nam: Thử thách và cơ hội
Năm 2023, Skoda chính thức trở lại Đông Nam Á thông qua liên doanh với Tập đoàn THACO Auto, mở nhà máy lắp ráp tại Chu Lai (Quảng Nam). Mục tiêu là cung cấp xe cho thị trường nội địa và xuất khẩu trong khu vực ASEAN.
Giai đoạn đầu, hãng tập trung vào hai mẫu SUV chủ lực Kodiaq và Karoq, sau đó mở rộng sang các dòng xe điện như Enyaq. Đây là một phần trong chiến lược toàn cầu của Skoda nhằm đạt 70% doanh số từ xe điện trước năm 2030.
Tuy nhiên, để chinh phục người tiêu dùng Việt Nam vốn đã quen với các thương hiệu Nhật và Hàn, Skoda cần thời gian để khẳng định chất lượng, dịch vụ hậu mãi và độ tin cậy. Lợi thế của hãng nằm ở thiết kế châu Âu, trang bị phong phú và khả năng cạnh tranh giá nhờ nội địa hóa sản xuất.
Di sản 130 năm và hành trình phía trước
Từ những ngày đầu chế tạo xe đạp ở Mladá Boleslav, Skoda đã trải qua hơn một thế kỷ không ngừng đổi mới để vươn tầm toàn cầu. Với triết lý “Simply Clever”, doanh số ổn định và chiến lược điện hóa rõ ràng, thương hiệu đến từ Cộng hòa Czech đang chứng minh vị thế của mình trong hệ sinh thái Volkswagen Group. Tại Việt Nam, Skoda có cơ hội lớn nhưng cũng không ít thử thách nơi mà lịch sử, chất lượng và niềm tin người dùng sẽ quyết định thành công của hành trình “đi xa hơn tình hữu nghị”.
TH (Tuoitrethudo)
