TP HCMBệnh nhân 42 tuổi ngưng tim hai lần giữa ca phẫu thuật do hội chứng cơ tim Takotsubo, còn gọi “trái tim tan vỡ”, thoát chết nhờ sự phối hợp của bác sĩ hai bệnh viện Từ Dũ và Chợ Rẫy.
Ngày 28/10, PGS.TS.BS Hoàng Văn Sỹ, Trưởng khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết đơn vị được đồng nghiệp tại Bệnh viện Từ Dũ đề nghị hội chẩn khẩn cấp khi bệnh nhân ngưng tim hai lần trong lúc phẫu thuật. Trong thời gian chờ hỗ trợ, êkíp Từ Dũ hồi sức tích cực giúp tim bệnh nhân đập trở lại. Êkíp Chợ Rẫy có mặt ngay sau đó xác định người bệnh bị sốc tim nặng cần hỗ trợ tuần hoàn khẩn cấp.
Bệnh nhân được đặt nội khí quản, thở máy, duy trì huyết động tối thiểu rồi chuyển viện trong tình trạng nguy kịch. Tại phòng Hồi sức Tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân sốc tim nặng, men tim tăng cao. Kết quả chụp mạch vành bình thường, song siêu âm tim cho thấy hình thái điển hình của cơ tim Takotsubo – một thể bệnh cơ tim do stress, dễ bị nhầm với nhồi máu cơ tim cấp và có thể diễn tiến nhanh đến suy tuần hoàn tối cấp.
Bác sĩ nhiều chuyên khoa hội chẩn quyết định kích hoạt quy trình hỗ trợ tim phổi ngoài cơ thể 24/7 (VA-ECMO). Hệ thống này giúp duy trì tuần hoàn, tạo thời gian “cửa sổ” cho cơ tim hồi phục. Song song đó, bệnh nhân được hồi sức toàn diện gồm kiểm soát huyết động, thở máy bảo vệ phổi, kháng sinh theo khuyến cáo và hỗ trợ đa cơ quan.
Bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy thăm khám người bệnh. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Nhờ đáp ứng tốt với điều trị, huyết áp và chức năng tim dần ổn định, người bệnh được giảm dần hỗ trợ máy và ngưng ECMO an toàn. Siêu âm tim cho thấy phân suất tống máu tăng từ 33% lên 38% ngay sau khi ngưng hỗ trợ, tiếp tục cải thiện trong những ngày sau đó. Sau 10 ngày điều trị, bệnh nhân được rút nội khí quản, thở oxy qua canula, sinh hiệu ổn định và hồi phục tốt.
Theo phó giáo sư Sỹ, đây là một trong những trường hợp cơ tim Takotsubo diễn tiến nặng và đột ngột. Điểm đặc biệt là các thuốc vận mạch thông thường bị chống chỉ định trong bệnh cảnh này, nên yếu tố quyết định thành công là phối hợp liên viện kịp thời và xử trí đúng thời điểm.
Cơ tim Takotsubo thường khởi phát sau các stress thể chất hoặc tâm lý, đặc biệt ở phụ nữ trải qua phẫu thuật lớn, giai đoạn tiền mãn kinh hoặc hậu mãn kinh. Dưới 10% trường hợp tiến triển thành suy tuần hoàn tối cấp, cần điều trị tại các trung tâm có khả năng thực hiện hỗ trợ tuần hoàn cơ học như VA-ECMO. Do đó, đây là một ca lâm sàng hiếm gặp.
Các chuyên gia khuyến cáo bệnh lý tim mạch ngày càng đa dạng và khó lường, có thể xuất hiện sau stress cả về thể chất lẫn tinh thần. Phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi tiền và hậu mãn kinh, cần cảnh giác khi có đau ngực, khó thở sau căng thẳng hoặc sau phẫu thuật, vì đó có thể là dấu hiệu của các bệnh tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim hoặc cơ tim Takotsubo.
Lê Phương
