Ra đời năm 2020 tại New York, TômTex – thương hiệu do nhà thiết kế Chloe Uyên Trần sáng lập đang trở thành một trong những startup vật liệu bền vững nổi tiếng trên thế giới.
Từ ý tưởng tái chế vỏ tôm, vỏ cua, nấm và bã cà phê, TômTex đã phát triển một loại “da” sinh học có độ bền cao, linh hoạt, không chứa nhựa và hoàn toàn có thể phân hủy.
Từ thời trang cao cấp đến nội thất xe sang
Ban đầu được biết đến qua các bộ sưu tập thời trang bền vững, đặc biệt khi xuất hiện trong show của Peter Do tại New York Fashion Week, vật liệu TômTex nhanh chóng mở rộng ứng dụng sang các ngành công nghiệp khác.
Đến năm 2025, điểm nhấn lớn nhất là việc BMW và Mercedes-Benz – hai thương hiệu xe sang hàng đầu thế giới bắt đầu thử nghiệm TômTex cho nội thất xe.
Điều này đánh dấu bước chuyển quan trọng, từ vật liệu thời trang thân thiện môi trường trở thành ứng viên thay thế da bò và da nhân tạo trong cabin ô tô, nơi tiêu chuẩn về độ bền, cảm giác sờ, khả năng chịu mài mòn và an toàn ở mức rất cao.
Đại diện các hãng xe đánh giá TômTex phù hợp vì: không sử dụng hóa chất độc hại như da thuộc truyền thống; quy trình sản xuất không tốn nhiều năng lượng; độ bền và độ dẻo đạt tiêu chuẩn cho bề mặt nội thất; có khả năng tùy biến màu sắc, họa tiết theo yêu cầu thiết kế cao cấp. Việc được chọn để thử nghiệm trong ngành xe sang – lĩnh vực cực kỳ khắt khe là minh chứng rõ ràng cho chất lượng của vật liệu này.
Ưu thế lớn: Bền, linh hoạt, không nhựa và phân hủy sinh học
TômTex sử dụng công nghệ sinh học để biến phế phẩm thành vật liệu mới. Chất liệu này có độ bền cao, kéo giãn tốt và không cần nhiệt độ cao để sản xuất, cũng như không sử dụng hóa chất độc hại. Đặc biệt, chất liệu này có thể phân hủy sinh học sau vòng đời sử dụng. Điều này giúp giảm lượng khí thải CO₂ đáng kể so với da bò hoặc da PU.
Việt Nam có thể trở thành trung tâm sản xuất TômTex
Uyên Trần, người sáng lập TômTex, sinh ra ở Đà Nẵng và tốt nghiệp thạc sĩ tại Parsons – một trong những trường thiết kế hàng đầu thế giới. Trong nhiều cuộc phỏng vấn, cô cho biết đang xem xét khả năng đưa TômTex về sản xuất tại Việt Nam.
“Việt Nam là quốc gia xuất khẩu tôm hàng đầu, nhưng hàng triệu tấn vỏ tôm vẫn bị bỏ đi mỗi năm. Nếu tái chế tại chỗ, chúng ta vừa giảm rác thải, vừa tạo nguồn lợi mới cho kinh tế tuần hoàn,” Uyên chia sẻ.
Nếu thành hiện thực, Việt Nam có thể trở thành một trong những địa điểm sản xuất vật liệu sinh học tiên phong, phục vụ cả ngành thời trang và ngành ô tô toàn cầu.
TH (Tuoitrethudo)
