Trong 10 tháng đầu năm 2025, xe điện đã chiếm khoảng 1/4 tổng doanh số ô tô mới trên toàn cầu, qua đó khẳng định vị thế ngày càng vững chắc.
Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng tích cực là sự thay đổi lớn về “cán cân” quyền lực của ngành công nghiệp ô tô, khi các nhà sản xuất truyền thống tại châu Âu và Mỹ đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ Trung Quốc.
Thống kê cho thấy, các hãng xe Trung Quốc đang nắm giữ ưu thế áp đảo, với 17 trong số 20 mẫu xe điện bán chạy nhất thế giới có xuất xứ từ quốc gia này. Lợi thế về quy mô sản xuất, chi phí và chuỗi cung ứng khép kín giúp Trung Quốc nhanh chóng mở rộng thị phần, đồng thời tái định hình “luật chơi” trên thị trường xe điện toàn cầu.
Dù vậy vị trí quán quân vẫn chưa đổi chủ. Tesla Model Y tiếp tục khẳng định vị thế là mẫu xe điện “mặc định” của tầng lớp trung lưu toàn cầu với doanh số ấn tượng 841.293 chiếc. Con số này tạo ra một khoảng cách an toàn so với đối thủ bám đuổi trực tiếp là BYD Song/Seal U vốn chỉ đạt gần 500.000 xe.
Khoảng cách này phản ánh hai chiến lược phát triển hoàn toàn khác biệt. Tesla xây dựng vị thế dựa trên chiến lược tập trung cao độ, chỉ xoay quanh một số ít mẫu xe mang tính toàn cầu, trong đó Model 3 và Model Y đóng vai trò trụ cột.
Ngược lại với Tesla, các thương hiệu Trung Quốc, dẫn đầu là BYD, lại chọn cách tiếp cận theo kiểu “biển sản phẩm”. BYD hiện chiếm gần một nửa danh sách Top 20 nhờ khả năng bao phủ mọi phân khúc giá và đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng. Cuộc đối đầu này cho thấy hai triết lý kinh doanh rõ rệt: một bên thắng nhờ sức mạnh thương hiệu và sự tinh gọn, một bên thắng nhờ hệ sinh thái khổng lồ và khả năng cạnh tranh về giá khốc liệt.
Trong khi đó, các nhà sản xuất truyền thống từ châu Âu và Mỹ đang dần bị đẩy ra ngoài lề cuộc chơi, khi VW ID.4 là đại diện duy nhất của phần còn lại thế giới đủ sức chen chân vào nhóm dẫn đầu.
Tính chung trong 10 tháng đầu năm, xe thuần điện và PHEV chiếm khoảng 25% tổng doanh số xe mới toàn cầu. Trong đó, cơ cấu nghiêng mạnh về xe thuần điện, với tỷ lệ xấp xỉ 70%, còn PHEV chiếm khoảng 30%. Trung Quốc tiếp tục là thị trường chi phối, chiếm hơn 60% tổng nhu cầu xe điện toàn cầu, với cơ cấu sản phẩm thiên mạnh về xe thuần điện ở mức khoảng 80%, trong khi PHEV chỉ chiếm 20%.
Mỹ cũng ghi nhận xu hướng tương tự, trong khi thị trường châu Âu có sự phân bổ cân bằng hơn giữa xe thuần điện và Hybrid sạc ngoài. Với đà tăng trưởng này, “cánh cửa” để các thương hiệu mới bước vào nhóm dẫn đầu dường như đang hẹp lại, buộc các hãng xe lâu đời phải thay đổi quy mô quyết liệt nếu không muốn bị đẩy vào các thị trường ngách.
TH (Tuoitrethudo)
