Chất cấm gây đột qụy
Ngày 8/2, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, lực lượng chức năng vừa triệt phá một cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc và thực phẩm chức năng trái phép, thu giữ tổng cộng 7.170 hộp thuốc và thực phẩm các loại. Trong số này có 2.920 hộp thành phẩm và 4.250 hộp bán thành phẩm.
Ngoài ra, lực lượng công an còn thu giữ số lượng lớn nguyên vật liệu phục vụ hoạt động gia công, sản xuất, gồm: 1,1 tấn viên nén; hơn 2 triệu chai, lọ, nắp và vỏ hộp các loại; khoảng 60.000 tem, nhãn, mác; gần 22,5 tấn bột và các nguyên liệu phụ gia khác cùng 15 loại máy móc phục vụ sản xuất, hoàn thiện sản phẩm.
Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, trong số các sản phẩm bị thu giữ có nhiều loại thực phẩm giảm cân chứa Sibutramine. Đây là chất cấm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, có thể gây ra các biến cố nghiêm trọng như đột quỵ và suy tim.
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, Sibutramine trước đây từng được sử dụng dưới dạng thuốc uống để điều trị béo phì. Tuy nhiên, quá trình sử dụng tại một số quốc gia đã ghi nhận nhiều trường hợp ngộ độc, biến chứng nặng, thậm chí tử vong khi dùng Sibutramine để giảm cân.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ đã ghi nhận các ca nguy kịch, tử vong sau khi sử dụng thuốc giảm cân trôi nổi, mua trên mạng.
Bác sĩ Tuấn nhấn mạnh, Sibutramine làm tăng nguy cơ đột quỵ và các bệnh lý tim mạch, vì vậy Mỹ và nhiều nước châu Âu đã ngừng sử dụng từ nhiều năm trước.
Tại Việt Nam, từ năm 2010, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ban hành công văn ngừng cấp phép nhập khẩu nguyên liệu Sibutramine. Hiện chất này nằm trong danh mục cấm sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe theo Thông tư số 10/2021/TT-BYT.
Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh – thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cho hay, Sibutramine có cơ chế ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine, khiến người dùng nhanh no và giảm cảm giác thèm ăn. Tuy nhiên, cơ chế này cũng làm tim đập nhanh, huyết áp tăng và mạch máu co lại, dẫn đến nguy cơ cao gây tai biến tim mạch.
Nguy hiểm của chất này là người dùng thường không nhận thấy triệu chứng sớm, vẫn nghĩ rằng cơ thể đang khỏe mạnh, giảm cân hay đẹp da hơn, trong khi độc tính tích lũy từng ngày.
Bác sĩ Mạnh cảnh báo dù chỉ sử dụng Sibutramine với liều nhỏ nhưng kéo dài trong vài tuần hoặc vài tháng, chất này vẫn có thể gây tổn thương thành mạch và cơ tim. Với những người có bệnh lý tim mạch, nguy cơ xảy ra biến chứng cấp tính là hoàn toàn có thể.
Nguy cơ tiềm ẩn từ thực phẩm giảm cân trôi nổi
Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn, nhiều loại thực phẩm chức năng quảng cáo có tác dụng giảm cân hiện nay thường chứa hỗn hợp nhiều hoạt chất khác nhau nhưng không công bố rõ ràng trên nhãn mác. Các sản phẩm này thường thuộc ba nhóm chính:
Thứ nhất là nhóm các chất kích thích, bao gồm Sibutramine, caffeine liều cao, thậm chí bột chiết xuất từ tuyến giáp động vật. Những chất này tác động trực tiếp lên hệ tim mạch, buộc cơ thể đốt mỡ mà không cần tăng vận động, tiềm ẩn nguy cơ cao gây biến cố tim mạch và não.
Thứ hai là nhóm các chất gây chán ăn như phenylpropanolamine, nhiều chất có độc tính cao và tiềm ẩn rủi ro lớn nếu sử dụng kéo dài.
Thứ ba là nhóm các chất độn, khi vào đường tiêu hóa sẽ nở ra, tạo cảm giác no giả tạo. Phần lớn các sản phẩm thuộc nhóm này đều không ghi rõ thành phần, quảng cáo quá mức và không được kiểm soát chặt chẽ.
Các bác sĩ khuyến cáo, để giảm cân an toàn và bền vững, người dân nên điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý kết hợp tăng cường vận động thể lực. Khi có nhu cầu sử dụng bất kỳ sản phẩm nào liên quan đến sức khỏe, cần tham khảo ý kiến bác sĩ và lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được cấp phép lưu hành, mua qua các kênh phân phối chính thức, có hóa đơn và đầy đủ thông tin pháp lý.
