Nấm tốt nhưng không phải đạm hoàn hảo
Những năm gần đây, nấm trở thành thực phẩm được ưa chuộng trong các chế độ ăn lành mạnh, ăn kiêng và kiểm soát cân nặng.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, nấm là thực phẩm khá đặc biệt khi chứa tới 85-90% là nước phù hợp cho người thừa cân hoặc rối loạn chuyển hóa.
Không chỉ vậy, nấm còn cung cấp một lượng protein nhất định (khoảng 2-4g/100g), chứa nhiều acid amin thiết yếu, cùng các vitamin nhóm B như B2, B3, B5 hỗ trợ chuyển hóa năng lượng. Ngoài ra, các khoáng chất như kali, selen trong nấm có lợi cho tim mạch và khả năng chống oxy hóa.
Đáng chú ý, nấm chứa beta-glucan, một dạng chất xơ sinh học giúp điều hòa miễn dịch. Nhiều nghiên cứu quốc tế ghi nhận việc ăn nấm thường xuyên có liên quan đến cải thiện miễn dịch, giảm nguy cơ bệnh tim mạch và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Giang nhấn mạnh, nấm không phải là “đạm hoàn hảo” và càng không thể thay thế rau xanh. Hàm lượng protein trong nấm không cao, lại thiếu cân đối so với đạm động vật như thịt, cá, trứng. Đồng thời, nấm cũng thiếu nhiều vi chất quan trọng như vitamin C, beta-caroten, folate, vốn rất dồi dào trong rau xanh.
“Chất xơ trong nấm tuy có lợi nhưng không đa dạng bằng hệ chất xơ từ rau củ. Vì vậy, nếu chỉ ăn nấm thay rau hoặc thay hoàn toàn nguồn đạm khác, cơ thể có thể bị thiếu hụt dinh dưỡng thiết yếu”, Tiến sĩ Giang cảnh báo.
Nấm rất nhanh hỏng, dễ nhiễm khuẩn nếu để lâu ở nhiệt độ phòng
Một điểm khiến nhiều người tin tưởng nấm là ít nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hơn rau, do quá trình trồng không cần phun thuốc. Tuy nhiên, Tiến sĩ Giang cảnh báo điều này không đồng nghĩa nấm an toàn.
Thực tế, nấm có khả năng hấp thu rất mạnh các chất từ môi trường nuôi trồng. Nếu nguyên liệu như rơm, mùn cưa bị nhiễm hóa chất hoặc kim loại nặng, nấm có thể tích lũy các chất này. Ngoài ra, môi trường ẩm, điều kiện lý tưởng để trồng nấm cũng dễ phát sinh vi sinh vật nếu quy trình không đảm bảo vệ sinh.
Ngoài ra, khâu bảo quản sau thu hoạch cũng là một rủi ro lớn. Nấm rất nhanh hỏng, dễ nhiễm khuẩn nếu để lâu ở nhiệt độ phòng hoặc bảo quản không đúng cách.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nấm nên được xem là thực phẩm bổ trợ, không phải trụ cột trong khẩu phần ăn. Việc sử dụng nấm đúng cách sẽ giúp phát huy lợi ích mà không gây mất cân đối dinh dưỡng.
Tiến sĩ Giang khuyến cáo người trưởng thành nên ăn nấm khoảng 3-4 lần mỗi tuần, mỗi lần từ 100-150g. Đặc biệt, bà nội trợ nên kết hợp với rau xanh để bổ sung vitamin và chất xơ, đồng thời kết hợp với đạm động vật hoặc đậu đỗ để đảm bảo đủ nhu cầu protein.
“Nấm cần được nấu chín kỹ, hạn chế ăn sống. Người dân tuyệt đối không sử dụng nấm đã có dấu hiệu nhớt, có mùi lạ hoặc để quá lâu ngoài môi trường. Với người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tim mạch hay ung thư, nấm là lựa chọn tốt nhưng vẫn phải nằm trong tổng thể khẩu phần cân đối, có sự tư vấn của chuyên gia”, Tiến sĩ Giang nhấn mạnh.
Việc biến nấm thành nguồn dinh dưỡng thay thế hoàn toàn cho rau hoặc đạm động vật là sai lầm phổ biến. Một chế độ ăn khoa học không nằm ở một loại thực phẩm “siêu tốt” mà ở sự đa dạng và cân bằng. Do đó, nấm nên là món cộng thêm thông minh, chứ không phải tất cả trong bữa ăn.
Một số loại rau quả được cho là tiềm ẩn nguy cơ cao về dư lượng thuốc trừ sâu, đặc biệt nếu quá trình canh tác và giám sát chất lượng không được đảm bảo.
ANH – Một nghiên cứu gây sốc khi tiết lộ có tới 95% rau quả bán ở Anh chứa chất độc hại được cho là gây ung thư và không tốt cho tim.
Cà rốt tốt cho mắt, cà chua bổ cho tim là những loại thực phẩm quen thuộc, giá rẻ.
