Năm 2024, khoảng 150.000 người Mỹ được chẩn đoán mắc ung thư đại tràng. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, đây là loại ung thư được chẩn đoán nhiều thứ tư tại quốc gia này và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư.
Nhiều nghiên cứu mới cho thấy, ngày nay ngày có nhiều có người trẻ được chẩn đoán mắc ung thư đại tràng với tỷ lệ đáng báo động.
Theo đó, ung thư đại tràng là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở nam giới dưới 50 tuổi và đứng thứ 2 sau ung thư vú đối với phụ nữ trong cùng nhóm tuổi. Ngược lại, số lượng chẩn đoán ở những người trên 60 tuổi đã giảm trong những năm gần đây.
Theo Today, các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng chế độ ăn uống có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển ung thư đại tràng sớm.
Sau đây là một số loại thực phẩm cần tránh để giảm nguy cơ mắc ung thư đại tràng, những loại thực phẩm nên ăn thay thế và những cách khác để giữ cho đường ruột của bạn khỏe mạnh trong nhiều năm tới.
Những loại thực phẩm nào không tốt cho ung thư đại tràng?
Hạn chế một số loại thực phẩm nhất định có thể là bước quan trọng đầu tiên để giảm nguy cơ này.
Thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến sẵn
Nhiều nghiên cứu đã liên kết việc tiêu thụ thịt đỏ và thịt đỏ chế biến sẵn với ung thư đại tràng và một nghiên cứu mới từ Cleveland Clinic bổ sung thêm bằng chứng.
Nghiên cứu phát hiện ra rằng các chất chuyển hóa (các chất mà cơ thể sản xuất khi phân hủy thức ăn) từ các loại thịt này, cũng như những thay đổi ở hệ vi sinh vật sau khi ăn chúng, có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng ở những người dưới 60 tuổi.
Tiêu thụ nhiều thịt đỏ, đặc biệt là thịt đỏ siêu chế biến, làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng (Ảnh minh họa: N.P).
Những bệnh nhân trẻ tuổi tiêu thụ nhiều thịt đỏ và thịt đỏ chế biến sẵn có mức chất chuyển hóa có hại cao hơn trong ruột, thường thấy ở những bệnh nhân lớn tuổi.
Các nghiên cứu trước đây cũng đã liên kết những thay đổi ở hệ vi sinh vật do chế độ ăn theo kiểu phương Tây (nhiều thịt đỏ và thịt đỏ chế biến sẵn) với nguy cơ ung thư đại tràng tăng cao. Điều này có thể một phần là do tổn thương hàng rào ruột và sự phát triển ở niêm mạc ruột có thể xảy ra khi tiêu thụ quá nhiều.
Đồ uống có đường, ngọt
Nghiên cứu của Cleveland Clinic cũng xác định rằng việc tiêu thụ đồ uống có đường là một yếu tố nguy cơ gây ung thư đại tràng sớm và các nghiên cứu khác cũng xác nhận mối liên hệ này.
Một nghiên cứu năm 2020 trên tạp chí Gut đã phân tích 96.000 phụ nữ và phát hiện ra rằng những phụ nữ uống hai hoặc nhiều đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư đại tràng sớm cao gấp đôi so với những phụ nữ uống hai hoặc ít hơn mỗi ngày.
Thực phẩm siêu chế biến
Một nghiên cứu năm 2023 phát hiện ra rằng việc tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến làm tăng nguy cơ phát triển các tiền chất gây ung thư đại tràng, chẳng hạn như polyp, khối u và tổn thương. Ví dụ về thực phẩm siêu chế biến bao gồm thịt chế biến, đồ uống có đường, bữa ăn đông lạnh, kẹo, rượu…
Theo một nghiên cứu năm 2023, bạn càng uống nhiều thì nguy cơ mắc ung thư đại tràng sớm càng cao. Nghiên cứu phát hiện ra rằng uống một đến hai, ba đến bốn hoặc hơn năm ly rượu mỗi tuần làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng lần lượt là 7%, 14% và 27% so với những người không uống rượu.
Thực phẩm có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng
Ăn chế độ ăn giàu dinh dưỡng và ít chế biến có thể giúp giảm nguy cơ ung thư đại tràng. Một số loại thực phẩm cụ thể có liên quan đến việc giảm nguy cơ này.
Ngũ cốc nguyên hạt
Ăn thực phẩm giàu chất xơ giúp ruột kết khỏe mạnh hơn. Chất xơ hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột và giúp loại bỏ nhanh các chất gây ung thư ra khỏi cơ thể. Chất xơ có trong trái cây, rau, các loại đậu, trong đó chất xơ từ ngũ cốc nguyên hạt có thể đặc biệt có lợi.
Các nghiên cứu cho thấy các vi chất dinh dưỡng có trong ngũ cốc nguyên hạt có thể giúp giảm viêm và trung hòa các gốc tự do, các phân tử không ổn định có thể gây tổn thương tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư.
Các loại hạt
Các loại hạt chứa các hợp chất liên quan đến việc giảm nhiều dạng ung thư. Trong các nghiên cứu đánh giá việc tiêu thụ các loại hạt và ung thư đại tràng, điều này dường như liên quan đến hàm lượng chất chống oxy hóa cao trong các loại hạt, cũng như các loại hạt giúp tăng cường hệ vi sinh.
Sữa chua
Nhiều nghiên cứu đã xác định mối liên hệ nghịch đảo giữa việc tiêu thụ sữa và ung thư đại tràng. Giả thuyết là canxi có thể liên kết với axit mật có hại và giảm thiểu tác động của axit béo có thể gây hại cho đại tràng.
Cá hồi
Tiêu thụ cá hồi cũng giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại tràng (Ảnh minh họa: N.P).
Một nghiên cứu năm 2021 của Harvard phát hiện ra rằng việc tiêu thụ nhiều vitamin D hơn từ chế độ ăn uống có liên quan đến nguy cơ ung thư đại tràng thấp hơn ở những người dưới 50 tuổi. Cá, đặc biệt là cá hồi đánh bắt hoang dã, có hàm lượng vitamin D cao, cũng như sữa, nấm và trứng.
Dầu ô liu nguyên chất
Dầu ô liu có hàm lượng polyphenol cao, hợp chất có liên quan đến việc giảm viêm, cải thiện vi sinh vật trong ruột và ngăn ngừa nhiều loại ung thư, bao gồm cả ung thư ruột kết.
Cách khác giảm nguy cơ ung thư đại tràng
Ngoài chế độ ăn uống, nghiên cứu cho thấy còn có những cách khác để bạn có thể giảm nguy cơ ung thư ruột kết khởi phát sớm. Cụ thể bao gồm không hút thuốc, tập thể dục thường xuyên, duy trì lượng đường trong máu khỏe mạnh, duy trì cân nặng khỏe mạnh…
