Sau gần 2 tuần nghỉ Tết với chế độ ăn nhiều thịt mỡ, bánh chưng và đồ giàu đạm, tôi thường xuyên cảm thấy ngán ăn, không ngon miệng và đầy bụng, khó tiêu. Gần đây, tôi thấy nhiều người chia sẻ rằng có thể sử dụng một số loại gia vị để cải thiện tình trạng này. Xin chuyên gia tư vấn giúp tôi làm thế nào để giảm cảm giác chán ăn và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn? Xin cảm ơn! (Hương Bùi – Hà Nội).
Lương y Đỗ Minh Tuấn – Hội Đông y Hà Nội tư vấn:
Sau những ngày Tết với mâm cao cỗ đầy, cơ thể của bạn không tránh khỏi cảm giác nặng nề vì thịt mỡ, bánh chưng, giò chả, đều là những món ăn giàu đạm và chất béo.
Trong khi nhiều người vội tìm đến thuốc bổ hay thực phẩm chức năng để “giải cứu” hệ tiêu hóa thì theo quan niệm Đông y, bí quyết cân bằng lại cơ thể đôi khi nằm ngay trong những đĩa gia vị nhỏ bé trên bàn ăn. Đó là những “vị thuốc dẫn” giúp điều hòa khí huyết, hỗ trợ tạng phủ hoạt động trơn tru sau chuỗi ngày ăn uống thịnh soạn.
Gừng tươi
Bánh chưng, thịt đông, dưa hành… phần lớn mang tính hàn, dễ gây đầy bụng, khó tiêu. Một vài lát gừng tươi trong bát nước chấm hay một tách trà gừng ấm sau bữa ăn có thể giúp “đánh thức” hệ tiêu hóa. Theo Đông y, gừng có vị cay, tính ấm, giúp ôn trung tán hàn, kích thích tuần hoàn và hạn chế tích tụ “đàm thấp” – cách gọi tình trạng ứ trệ, mỡ thừa trong cơ thể. Nhờ đó, thức ăn được chuyển hóa tốt hơn thành năng lượng thay vì gây nặng bụng.
Hành, hẹ
Không phải ngẫu nhiên mà người Việt thường ăn hành muối kèm thịt mỡ. Hành và hẹ có vị cay, tính ấm, giúp hành khí, tán kết, hỗ trợ lưu thông khí huyết. Khi ăn nhiều thực phẩm béo, cơ thể dễ rơi vào trạng thái đầy tức, chướng bụng. Một chút hành, hẹ trong món ăn sẽ giúp giảm cảm giác ngấy, kích thích tiêu hóa và cân bằng lại vị giác. Đây là kinh nghiệm ẩm thực – y học dân gian được lưu truyền từ lâu đời.
Tía tô, kinh giới
Ngày Tết, việc ăn uống thất thường, dùng nhiều món lạ hoặc thực phẩm bảo quản lâu có thể khiến cơ thể dễ dị ứng, nổi mề đay hoặc rối loạn tiêu hóa.
Tía tô và kinh giới là hai loại rau thơm quen thuộc có công dụng “giải biểu”, hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố qua mồ hôi và tăng cường sức đề kháng. Một đĩa rau thơm ăn kèm không chỉ làm dậy hương vị món ăn mà còn góp phần bảo vệ cơ thể trong những ngày tiệc tùng liên miên.
Hạt tiêu
Món ăn chỉ rắc lên một chút hạt tiêu cũng đủ tạo nên khác biệt. Hạt tiêu có tính nóng, giúp tán hàn, kích thích tiêu hóa và hỗ trợ tuần hoàn khí huyết. Sau nhiều bữa ăn nhiều đạm và chất béo, cơ thể dễ sinh lạnh bụng, khó tiêu hoặc mệt mỏi. Gia vị cay ấm như tiêu giúp cân bằng lại trạng thái này, giảm cảm giác nặng nề.
Có thể thấy, những gia vị nhỏ bé lại đóng vai trò như “người điều phối” trong bữa ăn ngày Tết. Khi biết kết hợp, chúng giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với chế độ ăn nhiều năng lượng.
Không chỉ giúp món ăn dậy mùi, đặc biệt là các món cá, thì là còn đóng vai trò như một “chất điều hòa tiêu hóa” tự nhiên, đặc biệt hữu ích khi dùng cùng các món ăn giàu đạm và dễ sinh hơi trong bữa ăn hằng ngày.
Không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn Việt, rau răm còn được giới chuyên môn đánh giá cao nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng, sinh hơi.
Riềng không chỉ là gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn truyền thống mà còn được đánh giá cao về giá trị sinh học, giúp kích thích tiêu hóa, giảm đầy bụng khi ăn các món giàu đạm, nhiều chất béo.
