Sự thay đổi nhiệt độ trong thời gian ngắn khiến không ít người cảm thấy mệt mỏi, đau đầu, choáng váng, thậm chí hụt hơi dù không mắc bệnh rõ ràng. Đây không chỉ là cảm giác thoáng qua mà có liên quan trực tiếp đến cơ chế điều hòa của cơ thể.
Trước hết, sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa sáng sớm và buổi trưa buộc cơ thể phải liên tục điều chỉnh để thích nghi. Khi trời lạnh vào sáng sớm, mạch máu ngoại vi có xu hướng co lại để giữ nhiệt, huyết áp có thể tăng nhẹ. Đến trưa, nhiệt độ môi trường tăng nhanh khiến mạch máu giãn ra, huyết áp giảm tương đối. Quá trình “co – giãn” liên tục này làm hệ tim mạch phải hoạt động nhiều hơn, dễ gây cảm giác mệt, choáng váng, nhất là khi thay đổi tư thế đột ngột hoặc làm việc ngoài trời nắng.
Bên cạnh đó, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng ảnh hưởng đến hệ thần kinh tự chủ – hệ thống chịu trách nhiệm điều hòa nhịp tim, huyết áp và thân nhiệt. Khi cơ thể chưa kịp thích nghi, tín hiệu điều hòa có thể bị “lệch nhịp”, dẫn đến các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, uể oải, khó tập trung. Những người có tiền sử rối loạn huyết áp, thiếu máu, căng thẳng kéo dài hoặc ngủ không đủ giấc càng dễ gặp tình trạng này.
Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là nguy cơ mất nước. Sáng trời lạnh khiến nhiều người ít cảm thấy khát, nhưng đến trưa nắng gắt, cơ thể tăng tiết mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không bù đủ nước và điện giải, thể tích máu giảm có thể làm hạ huyết áp, gây choáng váng, hoa mắt, đặc biệt khi di chuyển ngoài trời hoặc làm việc cường độ cao.
Thói quen sinh hoạt trong những ngày thời tiết “sáng lạnh – trưa nóng” cũng góp phần làm cơ thể thêm mệt mỏi. Mặc quá ấm vào buổi trưa, ở lâu trong phòng máy lạnh nhiệt độ thấp, tắm nước lạnh khi cơ thể đang nóng hoặc bỏ bữa sáng đều khiến quá trình thích nghi bị rối loạn. Với người cao tuổi, trẻ nhỏ và người mắc bệnh tim mạch, hô hấp, những yếu tố này có thể làm triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo, trong giai đoạn thời tiết biến đổi mạnh trong ngày, người dân cần chú ý giữ ấm vừa phải vào sáng sớm, nhưng chủ động điều chỉnh trang phục khi nhiệt độ tăng. Uống đủ nước trong ngày, kể cả khi không cảm thấy khát, hạn chế thay đổi môi trường nhiệt độ quá đột ngột giữa ngoài trời và phòng máy lạnh. Khi xuất hiện các dấu hiệu như choáng váng kéo dài, đau đầu dữ dội, hồi hộp, khó thở hoặc ngất, cần đi khám để loại trừ các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.
Thời tiết rét nhẹ vào sáng sớm và nắng nóng nhanh vào buổi trưa ở TP Hồ Chí Minh có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, nhưng những tác động lên cơ thể là có thật. Lắng nghe các tín hiệu bất thường và điều chỉnh sinh hoạt kịp thời là cách đơn giản nhưng cần thiết để bảo vệ sức khỏe trong những ngày thời tiết “sáng một kiểu, trưa một kiểu” như hiện nay.
