Trẻ nhỏ nhiễm virus hợp bào hô hấp khi chuyển mùa

Kết quả chụp X-quang tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận bé Đức bị tổn thương phế quản, dương tính với virus hợp bào hô hấp (RSV). BS.CKI Nguyễn Minh Thanh Giang, Trung tâm Sơ sinh, cho biết bé sinh non 28 tuần, đã tiêm một mũi kháng thể đơn dòng RSV trước khi xuất viện nhưng chưa đủ liều (một liều/tháng liên tiếp trong 5 tháng).

RSV thường xuất hiện kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 hàng năm tại các tỉnh phía Nam. Thời tiết đang chuyển mùa là điều kiện thuận lợi cho tác nhân gây bệnh viêm đường hô hấp như virus, vi khuẩn phát triển mạnh. Các bệnh thường gặp như cảm cúm, viêm họng, viêm phế quản hay viêm phổi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 6 tháng tuổi có tiền sử sinh non, trẻ dưới 2 tuổi mắc bệnh tim bẩm sinh, phổi mạn tính…

Như bé Minh đã phẫu thuật teo đường mật bẩm sinh ba tuần trước, gần đây sổ mũi, ho đờm, khó thở, bú ít, được chẩn đoán viêm tiểu phế quản cấp tại một cơ sở y tế. Gia đình chuyển bé đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM để điều trị, xét nghiệm máu xác định bé dương tính với RSV.

Bác sĩ Giang cho biết trẻ nhiễm RSV 1-2 ngày đầu thường có triệu chứng tương tự cảm cúm, 3-5 ngày tiếp theo bệnh có xu hướng nặng dần. Hai bệnh nhi này ho đờm tăng, tắc nghẹt mũi, thở mệt, bú yếu. Êkíp chuyển hai bé vào phòng Hồi sức Sơ sinh (NICU), hỗ trợ thở áp lực dương liên tục (CPAP), tăng cường dinh dưỡng, được theo dõi sát các triệu chứng đồng nhiễm hoặc bội nhiễm vi khuẩn, tránh điều trị kháng sinh không phù hợp. 4 ngày sau, các triệu chứng cải thiện, hai bé chuyển sang thở oxy. Khi sức khỏe ổn định, Đức và Minh được tiêm một liều kháng thể đơn dòng RSV trước khi xuất viện, tiếp tục lịch tiêm theo phác đồ.

Theo TS.BS Cam Ngọc Phượng, Giám đốc Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, RSV là nguyên nhân chính gây ra viêm tiểu phế quản, viêm phổi ở trẻ. Mức độ nghiêm trọng của bệnh do RSV gây ra tùy thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, bệnh nền, tiền sử nhiễm trùng…

Triệu chứng thường gặp khi trẻ nhiễm RSV tương tự cảm lạnh, gồm nghẹt mũi, sổ mũi, ho khan, sốt nhẹ, đau họng. Trẻ sơ sinh dưới 6 tuần tuổi thường có biểu hiện quấy khóc, bú kém, mệt mỏi, khó thở. Một số trường hợp nguy cơ cao (sinh non, mắc bệnh nền) có thể sốt cao, ho nhiều, khò khè, thở mệt, bỏ bú, da xanh tím, xuất hiện cơn ngưng thở.

RSV dễ lây lan giống như virus cảm lạnh thông thường, chủ yếu qua mắt, mũi. Trẻ có thể nhiễm virus khi tiếp xúc gần với người bệnh, qua các giọt bắn trong không khí, nước bọt, chất nhầy, nước mũi khi hôn hay dùng chung các vật dụng cá nhân. Virus có thể tồn tại 6 giờ trên các bề mặt, đồ chơi, bàn phím và tay nắm cửa, khoảng 25 phút trên bề mặt da và tồn tại 4 tuần trong cơ thể trẻ em, người suy giảm miễn dịch.

Để giảm nguy cơ lây nhiễm RSV ở trẻ, phụ huynh cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa như thường xuyên khử trùng các bề mặt bằng cồn khử khuẩn, rửa tay với xà phòng hoặc cồn khử khuẩn, đeo khẩu trang khi ra ngoài, tránh tiếp xúc gần như bắt tay, ôm hôn trẻ… Ở nhóm trẻ có nguy cơ cao, dự phòng RSV bằng kháng thể đơn dòng là điều cần thiết để giảm tác động của virus này, theo bác sĩ Phượng. Hiện các bệnh do RSV gây ra chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, phương pháp điều trị chủ yếu là hỗ trợ chống suy hô hấp, nâng cao thể trạng.

Ngọc Châu

* Tên bệnh nhi đã được thay đổi