Kể từ ngày 1/1/2026, việc trốn tránh nghĩa vụ nộp phạt vi phạm giao thông sẽ trở nên khó khăn hơn bao giờ hết khi Nghị định 296/2025 chính thức có hiệu lực.
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập không phải là hình thức xử phạt mới, mà là biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt. Biện pháp này chỉ được áp dụng khi cá nhân bị xử phạt không tự nguyện chấp hành quyết định trong thời hạn luật định.
Cụ thể, người vi phạm có 10 ngày kể từ khi nhận quyết định xử phạt để nộp phạt (trừ trường hợp quyết định ghi thời hạn dài hơn). Việc khiếu nại hay khởi kiện không làm đình chỉ nghĩa vụ nộp phạt, trừ trường hợp đặc biệt theo luật.
Chỉ khi hết thời hạn trên mà cá nhân vẫn không chấp hành, cơ quan có thẩm quyền mới được áp dụng các biện pháp cưỡng chế, trong đó có khấu trừ một phần lương, thu nhập hoặc lương hưu.
Điểm mới đáng chú ý của Nghị định 296/2025, có hiệu lực từ 1/1/2026, là quy trình chi tiết và chặt chẽ đối với biện pháp khấu trừ lương, thu nhập.
Theo đó, sau khi hết thời hạn thi hành quyết định xử phạt mà cá nhân không tự nguyện chấp hành, người có thẩm quyền sẽ tiến hành các bước sau:
Thứ nhất, yêu cầu cung cấp thông tin. Cá nhân bị cưỡng chế, người sử dụng lao động hoặc cơ quan quản lý thu nhập có trách nhiệm cung cấp thông tin về tiền lương, thu nhập hoặc lương hưu trong thời hạn từ 3 đến 5 ngày làm việc, tùy từng trường hợp. Việc cung cấp thông tin phải chính xác và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Thứ hai, xác minh thu nhập. Cơ quan ra quyết định cưỡng chế có trách nhiệm xác minh các thông tin liên quan để bảo đảm việc khấu trừ được thực hiện đúng đối tượng, đúng điều kiện.
Thứ ba, ban hành quyết định cưỡng chế. Trong thời hạn 2 ngày làm việc kể từ khi xác định đầy đủ thông tin, người có thẩm quyền phải ra quyết định cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập.
Quyết định này phải thể hiện rõ căn cứ pháp lý, thông tin người bị cưỡng chế, đơn vị chi trả lương hoặc thu nhập, số tiền bị khấu trừ, thời gian thực hiện và tài khoản Kho bạc Nhà nước tiếp nhận tiền phạt.
Việc khấu trừ lương không được áp dụng ngay khi có vi phạm giao thông, mà chỉ là bước cuối cùng trong chuỗi các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định xử phạt. Trên thực tế, đây là biện pháp đã tồn tại trong luật từ nhiều năm qua, nhưng đến nay mới được hướng dẫn chi tiết, thống nhất về quy trình thực hiện.
Nghị định 296/2025 cũng đặt trách nhiệm rõ ràng lên cả cá nhân vi phạm lẫn người sử dụng lao động, đồng thời yêu cầu cơ quan chức năng phải tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian, thủ tục xác minh, tránh lạm dụng hoặc gây ảnh hưởng không cần thiết đến đời sống người lao động.
TH (Tuoitrethudo)
