Ung thư máu có lây không?

Trả lời:

Ung thư máu hay còn gọi là bệnh bạch cầu (leukemia) là bệnh ác tính liên quan đến các tế bào máu và tủy xương. Một số người sợ tiếp xúc, sinh hoạt gần hay hạn chế ăn uống cùng bệnh nhân vì sợ lây nhiễm. Tuy nhiên, ung thư máu không lây truyền từ người sang người.

Tiếp xúc hay truyền máu thông thường từ người mắc ung thư máu không gây lây nhiễm ung thư máu. Bởi thực tế, các ngân hàng máu luôn sàng lọc kỹ để loại bỏ các tế bào bất thường, kể cả các tế bào ung thư nếu có. Các tế bào ung thư máu không thể tồn tại và phát triển trong cơ thể người nhận vì hệ miễn dịch sẽ nhanh chóng nhận diện và tiêu diệt chúng.

Ung thư máu không lây qua quan hệ tình dục. Các tế bào ung thư không lan truyền qua tinh dịch của nam giới, dịch âm đạo của nữ giới hay các chất dịch khác trong khi quan hệ tình dục. Do đó, người mắc ung thư máu không cần kiêng quan hệ tình dục vì sợ lây bệnh.

Bạn có thể yên tâm vì bệnh cũng không lây qua đường ăn uống. Người trong gia đình dùng chung bát đũa, ly tách hay ăn uống cùng với người bệnh không khiến tế bào ung thư lan sang người khỏe mạnh. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư máu.

Di truyền: Một số dạng ung thư máu, nhất là những thể bạch cầu mạn tính, có thể di truyền trong gia đình. Tuy nhiên, nguy cơ này vẫn khá thấp.

Tiếp xúc với hóa chất độc hại: Làm việc hoặc sống trong môi trường chứa benzen, chất phóng xạ, thuốc diệt cỏ hoặc hóa chất công nghiệp, phải tiếp xúc với chất gây ung thư có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư máu.

Nhiễm virus nhất định: Một số virus như HTLV-1 (Human T-cell Leukemia Virus type 1) có thể liên quan đến một số dạng ung thư máu ít gặp. Tuy nhiên, tỷ lệ này rất thấp và không phổ biến.

Yếu tố tuổi tác, rối loạn miễn dịch: Những người có hệ miễn dịch suy giảm như (bệnh nhân ghép tạng, HIV/AIDS) hoặc lớn tuổi dễ có nguy cơ mắc bệnh hơn.

Để phòng ngừa ung thư máu, người trong gia đình bạn cần tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, nhất là benzen – chất đã được chứng minh liên quan đến nguy cơ mắc ung thư máu. Hạn chế tiếp xúc với bức xạ ion hóa như tia X, tia gamma, phóng xạ… Nếu làm việc trong môi trường bức xạ, cần tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp an toàn, che chắn bảo hộ.

Duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh, ăn uống đủ chất, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, đồng thời tập thể dục thường xuyên giúp nâng cao thể lực và sức đề kháng, ngừa bệnh tốt hơn. Tránh căng thẳng, stress kéo dài, vì tâm lý ảnh hưởng lớn đến sức khỏe miễn dịch. Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và nên khám sức khỏe định kỳ, nhất là người có tiền sử gia đình mắc ung thư máu hoặc thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ.

ThS.BS Vương Ngọc Dương
Phó khoa Xạ trị
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội