Virus hợp bào hô hấp (RSV) có tốc độ lây lan nhanh, nguy cơ gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới, dễ trở nặng với người cao tuổi, người có bệnh nền.
Thông tin được nêu tại hội nghị khoa học “Bảo vệ người lớn tuổi khỏi gánh nặng RSV: Từ nhận thức đến chủ động phòng ngừa bằng vaccine có chất bổ trợ”, ở Viện Nghiên cứu Tâm Anh (thuộc hệ thống BVĐK Tâm Anh), chiều 8/11.
Các chuyên gia chỉ ra virus RSV được phát hiện từ hơn 60 năm trước, là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm phế quản nặng, dẫn đến nhập viện và tử vong ở lứa cao niên. Virus có tốc độ lây lan cao, trung bình một cá nhân có thể lây cho năm người khác, cao hơn cúm.
Theo CDC, mỗi năm Mỹ có hơn 60.000 ca nhập viện cùng 6.000 ca tử vong ở người từ 65 tuổi trở lên. Còn tại Việt Nam, ước tính trong 5 năm có khoảng 4,6 triệu ca nhiễm RSV ở lứa trên 60, với khoảng 200.000 ca nhập viện và 18.000 trường hợp tử vong, TS.BS CKII Phan Thị Xuân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc kiêm Trưởng khoa Cấp cứu BVĐK Tâm Anh TP HCM, dẫn số liệu đăng trên tạp chí học thuật Taylor & Francis.
PGS.TS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, dẫn nguồn từ NCBI chỉ ra nhiễm RSV làm tăng đường huyết, thúc đẩy khởi phát đái tháo đường type 1, đồng thời làm nặng thêm các bệnh lý mạn tính (như phổi tắc nghẽn COPD, đái tháo đường, tim mạch).
Cũng theo TS.BS CKII Phan Thị Xuân, người trên 65 tuổi (thậm chí dưới 60 có bệnh mạn tính) đều có nguy cơ cao nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV từ cộng đồng, dễ trở nặng lẫn tử vong. Cần sớm xét nghiệm tìm RSV với người bệnh nền khi nhập viện do các bệnh hô hấp. Bệnh nhân cũng nên chủ động tiêm vaccine vì đó là chìa khóa bảo vệ tốt nhất.
Nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế bàn về giải pháp giảm gánh nặng bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) gây ra ở người cao tuổi. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh
Tại hội nghị, các chuyên gia gợi ý bước tiến mới hỗ trợ phòng ngừa RSV, trong đó có vaccine thế hệ mới của GSK (Anh) dành riêng cho người lớn tuổi và có bệnh mạn tính, nhóm có hệ miễn dịch suy yếu.
Theo PGS.TS.BS Phạm Quang Thái, Phó Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, vaccine này ứng dụng công nghệ đặc biệt giúp tăng cường đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và bền vững – điều từng là thách thức trong suốt nhiều thập niên nghiên cứu về RSV.
GSK từng nghiên cứu trên 25.000 người từ 60 trở lên ghi nhận vaccine có hiệu lực 82,6% trong phòng bệnh hô hấp dưới do RSV, đạt 94,6% ở nhóm có ít nhất một bệnh nền đồng mắc. Vaccine tạo đáp ứng miễn dịch mạnh, ổn định, bất kể tuổi tác hay tình trạng sức khỏe.
“Các phân tích nghiên cứu cho thấy vaccine có hiệu lực cao, nhất quán phòng ngừa các bệnh đường hô hấp dưới do RSV ở lứa trên 60 tuổi, nhất là nhóm có bệnh nền đồng mắc (suy tim, hen suyễn, phổi tắc nghẽn mạn tính COPD, béo phì, đái tháo đường)”, PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, Phó chủ tịch Hội đồng khoa học đào tạo, trường Đại học Y Dược TP HCM, nói thêm.
Hàng trăm bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế thuộc hệ thống BVĐK Tâm Anh, VNVC dự hội nghị chiều 8/11. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh
Theo BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, vaccine RSV của GSK được Bộ Y tế phê duyệt từ tháng 7. Đơn vị đã chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, quy trình lẫn nhân lực để sắp tới triển khai tiêm trên toàn quốc.
Giáo sư – Hiệp sĩ Jonathan Van Tam, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, Nguyên phó giám đốc Y tế, cố vấn Y tế của Chính phủ Anh, đánh giá các báo cáo, thảo luận có ý nghĩa rất quan trọng với công tác phòng ngừa bệnh lý hô hấp do RSV ở lứa cao niên. “Khi được đưa vào triển khai, vaccine sẽ góp phần tăng cường bảo vệ cho nhóm nguy cơ cao như lớn tuổi, có bệnh nền”, ông nói.
Giáo sư – Hiệp sĩ Jonathan Van Tam. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh
Cuối sự kiện, các chuyên gia nhận định hội nghị mở ra hướng hành động mới cho giới y khoa lẫn nhà khoa học. PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc chuyên môn BVĐK Tâm Anh TP HCM cho rằng, hiện với vaccine phòng RSV thế hệ mới, Việt Nam có công cụ chủ động, hiệu quả để đẩy lùi căn bệnh ở người cao tuổi, có bệnh nền.
Phú Cát
