Viêm phổi hít do co thắt tâm vị, túi thừa thực quản

Ông Baker, quốc tịch Anh, 4 năm trước có tình trạng nuốt nghẹn, được chẩn đoán co thắt tâm vị song triệu chứng nhẹ nên không tái khám. Gần đây, ông nuốt nghẹn nặng, cảm nhận mùi thức ăn đọng lại 2-3 tiếng sau ăn, viêm phổi tái phát gây khó thở, giảm 20 kg trong 6 tháng (còn 72 kg), đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám.

Ngày 12/11, ThS.BS Đào Trần Tiến, khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy, cho biết điểm Eckardt (đánh giá mức độ nặng bệnh co thắt tâm vị) của ông Baker ở mức 9, tức rất nặng. Bệnh đã gây biến chứng ảnh hưởng toàn thân như viêm phổi do sặc, còn gọi viêm phổi hít, và suy kiệt cơ thể. Kết quả kiểm tra cho thấy ông bị co thắt tâm vị type 3 với đoạn trên thực quản giãn to 3-4 cm trong khi đoạn dưới thực quản lại co thắt chặt, toàn bộ thân thực quản co cứng ngăn không cho thức ăn đi xuống dạ dày.

Người bệnh còn có một túi thừa thực quản lớn – loại túi thừa Zenker, kích thước khoảng 4-5 cm, nằm ở đoạn trên thực quản gần vùng hầu. Do đó, thức ăn không đi xuống thực quản ngay mà bị ứ đọng lại trong túi, sau đó có thể trào ngược vào khí quản và phế quản lúc nằm, gây viêm phổi do sặc tái phát nhiều, mùi thức ăn đọng lại lâu trong miệng.

Bác sĩ quyết định can thiệp nội soi trong hai thì do người bệnh lớn tuổi, sức khỏe suy yếu, nhiều bệnh nền. Trường hợp này nếu phẫu thuật xâm lấn có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro và kéo dài thời gian hồi phục.

Ở thì một, êkíp sử dụng kỹ thuật Poem – cắt cơ vòng thực quản qua đường miệng, giải phóng tình trạng co thắt bất thường. Ở thì hai, Z-Poem là biến thể của Poem giúp bác sĩ cắt vách ngăn giữa túi thừa và lòng thực quản, khôi phục đường nuốt bình thường và loại bỏ nguy cơ ứ đọng thức ăn. Phương pháp này xâm lấn tối thiểu, ít có nguy cơ chảy máu hoặc tổn thương dây thần kinh, tỷ lệ tái phát thấp.

Theo bác sĩ Tiến cho hay toàn bộ thân thực quản và cơ vòng dưới đều co cứng, không thể cắt cơ đoạn ngắn, thay vào đó êkíp phải cắt cơ dọc toàn bộ thân thực quản.

Hậu phẫu, ông Baker hết các triệu chứng nuốt nghẹn và cảm giác ứ đọng thức ăn ở họng, hết viêm phổi. Trong tuần đầu sau xuất viện, người bệnh ăn lỏng, mềm để tránh ảnh hưởng đến vùng niêm mạc mới khâu. Sau khoảng 1-2 tuần, ông có thể ăn uống gần như bình thường; kiêng rượu, bia, thuốc lá và các chất kích thích để tránh gây viêm, tổn thương vùng thực quản. Bệnh nhân cần tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá triệu chứng và duy trì hiệu quả phục hồi lâu dài.

Người có các triệu chứng nuốt vướng, nghẹn, sút cân, ăn uống khó, nên đi khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác, can thiệp sớm, tránh biến chứng.

Ly Nguyễn