Vụ việc chiếc Hyundai Grand i10 mang biển kiểm soát 98A-750.81 bị mất trộm tại tỉnh Bắc Ninh, sau đó liên tục phát sinh giao dịch thu phí không dừng khi di chuyển qua hàng loạt tỉnh thành, đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.
Dù kẻ gian di chuyển công khai qua nhiều trạm thu phí từ Bắc vào Trung rồi ngược trở lại, nhưng việc chặn bắt vẫn chưa thể thực hiện. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng truy vết và giám sát của hệ thống thu phí không dừng (ETC) hiện nay tại Việt Nam.
Sự việc bắt đầu từ đêm 8/2, khi chị Thân Thị Thu Soan (chủ xe) trình báo chiếc xe biến mất khi đang đỗ trước cửa nhà tại khu dân cư Thành Xương Giang, tỉnh Bắc Ninh. Kể từ đó, chiếc xe Hyundai Grand i10 bắt đầu một hành trình di chuyển đầy thách thức pháp luật. Dựa trên thông báo trừ tiền từ thẻ ETag, chị Soan ghi nhận xe đã đi từ Bắc Ninh qua Hà Nội, hướng về Hòa Bình, rồi vào tới Nghệ An, Quảng Trị. Đáng chú ý, sau khi đi sâu vào miền Trung, kẻ gian lại lái xe quay ngược ra phía Bắc và xuất hiện lần gần nhất tại trạm thu phí Xuân Mai – Hòa Bình vào tối 22/2. Dù đã 15 ngày trôi qua với những dấu vết lộ diện rõ ràng trên hệ thống thu phí, tung tích chiếc xe vẫn là một ẩn số khiến chủ xe phải cầu cứu cộng đồng mạng và cơ quan chức năng.
Lý giải về việc hệ thống có thể ghi nhận được chiếc xe Hyundai Grand i10, ông Vũ Tiến Công, Trưởng Phòng Quản lý vận hành (Công ty TNHH Thu phí tự động VETC), cho biết mỗi trạm BOT hiện nay đều được trang bị hệ thống giám sát tinh vi gồm ba lớp camera. Đầu tiên là camera toàn cảnh giám sát lưu lượng chung; thứ hai là camera chuyên dụng chụp biển số để đối chiếu với thẻ ETag và cuối cùng là camera tại từng làn thu phí ghi lại cận cảnh phương tiện. Những dữ liệu hình ảnh này được lưu trữ tối thiểu từ 1 đến 5 năm tùy hạ tầng, đủ để phục vụ công tác đối soát nghiệp vụ và cung cấp cho cơ quan điều tra khi có yêu cầu.
Tuy nhiên, ông Công cũng làm rõ một thực tế kỹ thuật: hệ thống ETC không phải là thiết bị định vị GPS toàn cầu. Dữ liệu chỉ phản ánh việc phương tiện đã đi qua một điểm cố định (trạm thu phí) tại một thời điểm nhất định. Một khi chiếc xe rẽ khỏi cao tốc để đi vào các tuyến quốc lộ không có trạm thu phí hoặc đường địa phương, “dấu vết” sẽ ngay lập tức bị ngắt quãng. Hệ thống không thể theo dõi hành trình liên tục hay xác định vị trí hiện tại của xe sau khi đã rời khỏi barie trạm thu phí.
Trên thế giới, tại các quốc gia có hạ tầng giao thông tiên tiến như Mỹ hay Hàn Quốc, dữ liệu trạm thu phí thường được kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu xe mất trộm của cảnh sát để phát cảnh báo tức thời. Tại Việt Nam, dữ liệu giao dịch thu phí hiện do các đơn vị như VETC quản lý và được bảo mật chặt chẽ, chỉ cung cấp cho cơ quan công an theo đúng trình tự pháp luật. Điều này đồng nghĩa với việc trạm thu phí chỉ đóng vai trò là “mắt xích” cung cấp bằng chứng tĩnh, còn việc tổ chức vây bắt thực tế vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ phản ứng và sự phối hợp giữa lực lượng chức năng các địa phương nơi xe đi qua.
Hiện tại, sau mốc thời gian tối 22/2 tại Hòa Bình, chiếc Hyundai Grand i10 vẫn chưa để lại thêm dấu hiệu nào trên hệ thống cao tốc. Vụ việc vẫn đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh khẩn trương thụ lý. Câu chuyện này không chỉ là lời cảnh báo về an ninh tài sản mà còn cho thấy nhu cầu cấp thiết về việc tích hợp sâu hơn dữ liệu giao thông số để hỗ trợ phòng chống tội phạm hiệu quả hơn trong tương lai.
TH (Tuoitrethudo)
Ảnh: MXH
