Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo tình trạng thiếu vận động tại Việt Nam đang ở mức đáng lo ngại, đặt ra thách thức lớn cho sức khỏe cộng đồng, trong đó có bệnh tim mạch.
Cảnh báo này được WHO đưa ra nhân Ngày Tim mạch Thế giới (World Heart Day) 29/9. Năm nay, thông điệp Đừng để tim lỡ nhịp nhằm nhấn mạnh rằng việc bảo vệ trái tim cần bắt đầu từ những hành động đơn giản hằng ngày. Mỗi bước chạy, mỗi vòng bơi hay mỗi buổi đi bộ nhanh đều là cách giữ cho nhịp tim khỏe mạnh và ổn định.
Bệnh tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam, chiếm khoảng 31-33% tổng số ca tử vong, tương đương hơn 200.000 người mỗi năm. Đây là con số vượt xa tử vong do ung thư – căn bệnh vốn được nhiều người coi là nỗi ám ảnh lớn nhất.
Liên đoàn Tim mạch Thế giới cho biết bệnh tim mạch cướp đi sinh mạng của 20,5 triệu người mỗi năm, với nhồi máu cơ tim và đột quỵ là hai nguyên nhân chính. Chính vì tính chất diễn tiến âm thầm, thiếu triệu chứng rõ rệt cho đến khi xảy ra biến chứng nguy hiểm, các chuyên gia gọi bệnh tim mạch là “sát thủ thầm lặng” của thời đại.
Báo cáo toàn cầu về hoạt động thể chất năm 2022 của WHO, tình trạng thiếu vận động tại Việt Nam đang ở mức đáng lo ngại, đặt ra thách thức lớn cho sức khỏe cộng đồng. Số liệu cho thấy 30,3% người trưởng thành (từ 18 tuổi trở lên) chưa đạt mức vận động khuyến nghị. Trong nhóm thanh thiếu niên 11–17 tuổi, tỷ lệ này còn cao vượt trội, với 91% nữ và 82% nam không đáp ứng yêu cầu vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày. Điều này đồng nghĩa phần lớn thế hệ trẻ đang đối mặt với nguy cơ ngày càng cao mắc các bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh tim mạch.
Học sinh tham gia hoạt động kéo co tại sân trường. Ảnh: PATH
Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, Tiến sĩ Angela Pratt, cho hay thanh thiếu niên là tương lai của đất nước, vì thế cần tạo mọi điều kiện thuận lợi, an toàn và thú vị để các em hình thành thói quen vận động thể chất lâu dài.
“Với mỗi người, thể thao chính là ‘lá chắn vàng’ bảo vệ trái tim và sức khỏe toàn diện. Riêng với lứa tuổi thanh thiếu niên, 60 phút vận động mỗi ngày không chỉ giúp tim và xương chắc khỏe, mà còn thúc đẩy sự phát triển của cơ bắp, cải thiện khả năng vận động và tư duy”, bà Angela Pratt bày tỏ.
Trước bối cảnh này, sáng kiến Hợp tác Thể thao vì Sức khỏe Cộng đồng tại Việt Nam được triển khai bởi Tổ chức PATH, với sự đồng hành của Ủy ban OIympic Việt Nam, nhằm thúc đẩy vai trò của thể thao cộng đồng trong việc xây dựng thói quen rèn luyện thể chất, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng của các bệnh không lây nhiễm.
TS.BS. Lê Thị Thu Hiền, Giám đốc chương trình Chăm sóc Sức khỏe Ban đầu tại PATH, cho hay các hoạt động của sáng kiến này rất đa dạng, phù hợp với nhiều lứa tuổi như tập thể dục, đạp xe, khiêu vũ, dân vũ… Đơn giản như tại các trường học, thanh thiếu niên tham gia hoạt động kéo co tại sân trường, giúp các em rèn luyện sức khỏe, tăng cường thể lực và xây dựng tinh thần đồng đội.
WHO cũng khuyến nghị mỗi người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa hoặc 75 phút cường độ mạnh mỗi tuần. Hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch tới 30%, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và mỡ máu. Đặc biệt, 80% số ca tử vong sớm do các bệnh tim mạch có thể phòng ngừa nếu duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát yếu tố nguy cơ và tầm soát định kỳ.
Lê Nga
