Theo Quyết định 2775 của Bộ Y tế có hiệu lực từ ngày 29/8/2025, mỗi lần chụp X-quang phải có thời gian từ 6 phút trở lên và một ca siêu âm tim phải đủ 30 phút mới được quỹ BHYT chi trả. Nếu không đạt mốc thời gian này, cơ sở y tế có thể không được thanh toán chi phí khám chữa bệnh từ quỹ bảo hiểm.
Thực tiễn áp dụng trong thời gian gần đây đã nảy sinh nhiều bất cập trong việc giải quyết thủ tục, thanh toán chi phí khiến nhiều nhân viên y tế, đặc biệt là những người làm chuyên môn chẩn đoán hình ảnh tâm tư.
Đã có kết quả vẫn phải chờ đủ thời gian
Thạc sĩ N.T.Đ (TPHCM), bác sĩ chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh, cho rằng quy định này không phù hợp với thực tiễn chuyên môn hiện nay. Theo ông, với sự phát triển của khoa học công nghệ, hệ thống máy móc hiện đại và trình độ bác sĩ ngày càng cao, việc chụp X-quang chỉ cần vài giây thao tác là máy đã hoàn tất.
“Người trong nghề chỉ cần bấm nút là xong, không thể để bệnh nhân nằm trong phòng chụp đủ 6 phút chỉ để đáp ứng quy định thanh toán”, bác sĩ N.T.Đ. nói.
Tương tự, trong thực hành siêu âm tim, có những ca chỉ cần 2-3 phút đã phát hiện rõ bất thường nhưng cũng có ca phải thực hiện 10-15 phút, thậm chí lâu hơn. Tuy nhiên, quy định hiện nay lại yêu cầu mỗi ca siêu âm tim phải đủ 30 phút. Điều này buộc bác sĩ dù đã có kết quả vẫn phải chờ đủ thời gian mới được ghi nhận thanh toán.
“Nếu áp dụng cứng nhắc, một máy siêu âm tim trong một buổi sáng chỉ thực hiện được khoảng 8 ca. Hệ quả là người bệnh phải chờ đợi rất lâu, dễ phát sinh bức xúc, thậm chí xung đột trong bệnh viện”, bác sĩ N.T.Đ. phân tích.
Theo ông, làm chuyên môn y khoa không thể đánh giá hiệu quả bằng đồng hồ bấm giờ, bởi có ca bệnh rất rõ ràng, chỉ vài phút là nhìn ra tổn thương nhưng cũng có ca cần nhiều thời gian hơn.
PGS Nguyễn Hoài Nam – nguyên giảng viên cao cấp Trường Đại học Y Dược TPHCM cũng cho rằng đây là một quy định oái ăm trong thanh toán BHYT. Theo PGS Nam, nhiều quy định được đưa ra quá máy móc, gây khó cho người làm chuyên môn và không phản ánh đúng bản chất hoạt động khám chữa bệnh.
PGS Nam dẫn chứng, với các thiết bị hiện đại hiện nay, một ca chụp X-quang chỉ mất 5-10 giây để máy quét xong. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ chỉ cần đặt đầu dò siêu âm là đã phát hiện bệnh lý.
“Không thể bắt người bệnh nằm chờ cho đủ thời gian chỉ để hợp thức hóa thủ tục thanh toán”, ông nói.
Ông Nam cũng nhấn mạnh, nếu bác sĩ làm quá nhanh, quá ẩu thì chính người bệnh sẽ phản ánh. Hiệu quả chuyên môn cần được đánh giá dựa trên độ chính xác của kết luận chẩn đoán, chứ không phải thời gian thực hiện. Có bác sĩ siêu âm rất giỏi, chỉ nhìn thoáng đã nhận ra tổn thương trong khi có người làm rất lâu nhưng vẫn không phát hiện được bất thường – đó là vấn đề trình độ, không phải thời gian.
Sẽ rà soát theo hướng phù hợp thực tiễn khám chữa bệnh
Trước những phản ánh từ thực tiễn, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Khoa – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, Bộ Y tế đã làm việc với cơ quan bảo hiểm để thống nhất lại cách hiểu và có điều chỉnh phù hợp.
Theo ông Khoa, Bộ Y tế đã tổ chức nhiều cuộc họp với Bảo hiểm xã hội để trao đổi, làm rõ bản chất của quy định, từ đó xây dựng hướng dẫn sát thực tế hơn. Đặc biệt, Bộ sẽ phối hợp với Hội Điện quang để thống nhất quy trình chuyên môn, trên cơ sở khảo sát toàn quốc, qua đó điều chỉnh thời gian trung bình thực hiện các kỹ thuật chụp X-quang và chẩn đoán hình ảnh.
Bộ Y tế cũng sẽ có văn bản chính thức gửi Bộ Tài chính và Bảo hiểm xã hội Việt Nam để rà soát lại công tác giám định, thanh toán BHYT theo hướng phù hợp thực tiễn khám chữa bệnh.
Theo các chuyên gia, một ca chụp X-quang không chỉ bao gồm thời gian máy chạy mà còn là cả quy trình: Chờ đến lượt, tiếp nhận người bệnh, chuẩn bị, thực hiện kỹ thuật, đọc phim và trả kết quả. Do đó, không thể căn cứ duy nhất vào thời gian máy vận hành để thanh toán hay xuất toán BHYT. Mốc 6 phút hiện nay chỉ là thời gian trung bình của một ca chụp X-quang thông thường.
Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh Nguyễn Trọng Khoa khẳng định, định mức thời gian chỉ mang tính tham chiếu, không phải yêu cầu bắt buộc cho từng ca bệnh cụ thể. Thời gian thực hiện kỹ thuật phụ thuộc vào mức độ phức tạp của bệnh, tay nghề bác sĩ và điều kiện trang thiết bị.
“Việc giám định và thanh toán BHYT cần tập trung vào tính đúng đắn của chỉ định và quy trình chuyên môn, thay vì áp dụng cứng nhắc các mốc thời gian”, ông Khoa nhấn mạnh.
Ngày 4/2, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã thông tin làm rõ việc giám định, thanh toán BHYT đối với dịch vụ chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, siêu âm tim theo phút quy định.
Vào viện với cơn đau quặn thận, người đàn ông 42 tuổi vẫn một mực năn nỉ xin bác sĩ chờ ra Giêng mổ vì sắp Tết và không có bảo hiểm y tế. Để rồi, bác sĩ đã dành cả giờ để giải thích cho bệnh nhân về mối nguy hiểm tới mạng sống.
