26 tuổi đã thoái hóa cột sống cổ
Việc ngồi yên một chỗ quá lâu không chỉ gây mỏi mệt tức thời mà còn để lại những tổn thương âm thầm, lâu dài cho cột sống. Theo các nghiên cứu mới nhất, có tới 1,7 tỷ người trên thế giới đang phải đối mặt với các rối loạn cơ xương khớp, trong đó nguyên nhân chủ yếu bắt nguồn từ lối sống lười vận động.
Trao đổi với PV VietNamNet, PGS.TS Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện kiêm Trưởng Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia (cơ sở Linh Đàm, Hà Nội) cho biết, người ngồi 8 giờ mỗi ngày sẽ đối diện nguy cơ mắc các rối loạn xương khớp và trở nên đặc biệt nguy hiểm nếu ngồi liên tục không nghỉ.
Ông dẫn lại nghiên cứu từ năm 1953 cho thấy, tài xế, nhóm phải ngồi lâu có tỷ lệ mắc bệnh tim mạch cao hơn so với phụ xe. Đến nay, trong bối cảnh công nghệ phát triển, con người ngày càng ít vận động hơn khi mọi thứ từ công việc đến nhu cầu sinh hoạt đều có thể thực hiện ngay tại chỗ.
“Đây chính là lối sống lười vận động với các hành vi ngồi một chỗ như xem phim, chơi game… lặp đi lặp lại mỗi ngày. Lối sống này liên quan mật thiết đến hàng loạt bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, thoái hóa cơ xương khớp, thậm chí sa sút trí tuệ”, PGS.TS Nguyễn Lê Bảo Tiến nhấn mạnh.
Một ví dụ điển hình là Nguyễn Thị Huyền Trang (26 tuổi, Hà Nội), nhân viên văn phòng, bị đau cổ vai gáy kéo dài suốt một năm. Kết quả chụp MRI, tại Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học Y Dược cho thấy, cô bị thoái hóa cột sống cổ, phình đĩa đệm và thoái hóa đĩa đệm độ 2 tại các đốt C3-C4, C4-C5, C5-C6.
Đây là một trường hợp đáng tiếc mà theo các chuyên gia, các bạn trẻ hoàn toàn có thể khắc phục. Về nguyên nhân, theo PGS Tiến, khi ngồi liên tục, đặc biệt sau 30 phút, các nhóm cơ lưng dần mất vai trò nâng đỡ. Lúc này, toàn bộ áp lực dồn trực tiếp lên đĩa đệm, dây chằng và cột sống. Đồng thời, quá trình chuyển hóa trong cơ thể cũng bị ảnh hưởng, làm giảm tiêu thụ năng lượng và rối loạn chuyển hóa mỡ.
Ngồi 28 phút, sau đó đứng dậy đi lại hoặc vận động nhẹ trong 2 phút
ThS.BSNT Ngô Thanh Tú, Khoa Phẫu thuật Cột sống, cho biết thêm, trung bình một người trưởng thành ngồi tới 346 phút mỗi ngày (hơn 5,7 giờ). Với dân văn phòng, con số này còn cao hơn, biến nơi làm việc thành môi trường nguy cơ cao đối với hệ cơ xương khớp.
Đặc biệt, việc ngồi liên tục, không nghỉ hoặc nghỉ quá ít trong mỗi 2 giờ làm việc, làm tăng đáng kể nguy cơ đau cổ, vai, lưng, khuỷu tay và cổ tay. Ngược lại, các bài tập ngắn ngay tại chỗ lại mang lại hiệu quả rõ rệt.
Để giảm thiểu tác hại, mốc 30 phút theo Phó Giáo sư Tiến là cực kỳ quan trọng với nguyên tắc 28-2. Nghĩa là người dân cứ ngồi 28 phút, sau đó đứng dậy đi lại hoặc vận động nhẹ trong 2 phút. Việc ngắt quãng này giúp giảm áp lực lên cột sống và duy trì hoạt động của cơ.
“Không thực hiện được nguyên tắc này thì ngay cả khi bạn có tập thể dục nhưng vẫn ngồi liên tục trong thời gian dài thì vẫn thuộc nhóm nguy cơ cao”, Phó Giáo sư Tiến nói.
ThS.BSNT Ngô Thanh Tú dẫn chứng nghiên cứu tổng quan công bố trên tạp chí BMJ Open cho thấy, các bài tập tại nơi làm việc là phương pháp hiệu quả trong kiểm soát rối loạn cơ xương khớp.
“Bất kỳ chế độ vận động nào cũng tốt hơn việc không vận động. Bạn không cần đến phòng gym, chỉ cần tận dụng chính chiếc ghế và trọng lượng cơ thể là đủ. Việc duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường vận động và hạn chế thời gian ngồi liên tục là chìa khóa để bảo vệ cột sống, tránh rơi vào ‘cái bẫy’ bệnh tật của thời đại hiện đại”, bác sĩ Tú nhấn mạnh.
Nếu vận động đúng mức, chạy bộ không khiến đĩa đệm nhanh thoái hóa mà chính là một hình thức “tập gym” cho cột sống.
Ngồi máy tính 6-9 giờ mỗi ngày là công việc bình thường của dân văn phòng. Thói quen này đang âm thầm gây tổn thương hệ cơ xương khớp, đặc biệt vùng cổ vai gáy.
