Sỏi âm thầm trong túi mật
Chị B.A.D (37 tuổi, TPHCM) đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khi siêu âm cho chị, bác sĩ bất ngờ phát hiện một viên sỏi như quả trứng gà ở túi mật. Kết quả chụp MRI sau đó cho thấy viên sỏi lớn tới 67x35mm khiến túi mật giãn to bất thường. Đáng chú ý, dù sỏi đã tồn tại lâu, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt.
Ngay sau đó, chị D. được bác sĩ chỉ định phẫu thuật nội soi cắt túi mật để phòng ngừa biến chứng. Trong quá trình mổ, viên sỏi được ghi nhận có kích thước hơn 5cm, bằng một quả trứng gà. Chị D. đã sốc nặng khi bác sĩ thông báo chị phải cắt bỏ túi mật vì sỏi túi mật và mật đã hết chức năng. Tuy nhiên, ca phẫu thuật không quá khó, người bệnh bình phục nhanh.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Phan Bảo Toàn – Khoa Ngoại, Bệnh viện Gia An 115 (TPHCM), sỏi túi mật hình thành do sự mất cân bằng thành phần dịch mật. Khi cholesterol, muối mật và các chất khác trong mật “quá bão hòa” có thể kết tinh thành sỏi. Tình trạng này dễ xảy ra hơn ở những người ăn nhiều chất béo, ít vận động, thừa cân khiến dịch mật bị ứ đọng trong túi mật.
Điều đáng lo ngại là phần lớn trường hợp sỏi túi mật không có biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, bệnh có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm như viêm túi mật cấp, tắc mật, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy cấp do sỏi, thậm chí tăng nguy cơ ung thư túi mật đặc biệt ở những trường hợp sỏi kích thước lớn.
Theo bác sĩ Toàn, không phải tất cả người bệnh đều cần phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với các viên sỏi lớn (từ khoảng 3cm trở lên), chiếm gần hết túi mật hoặc có nguy cơ biến chứng cao, việc cắt túi mật được xem là giải pháp hiệu quả nhằm xử lý triệt để và tránh tái phát.
Thói quen ăn uống gây sỏi
Chế độ ăn uống thiếu khoa học là nguyên nhân phổ biến dẫn đến sỏi túi mật.
Nhịn ăn sáng: Sau một đêm, túi mật cần được kích thích co bóp để đẩy mật. Nếu bạn không ăn sáng, mật không được tiêu thụ, lưu trữ lâu ngày sẽ cô đặc lại.
Ăn ít rau xanh: Thói quen này khiến nhu động ruột và đường mật giảm, làm dịch mật ứ đọng, dễ hình thành sỏi bùn và gây tắc mật. Ngược lại, rau củ quả kích thích lưu thông mật, giảm nguy cơ viêm và tạo sỏi, vì vậy mỗi người nên bổ sung khoảng 500g rau xanh mỗi ngày.
Ăn nhiều dầu mỡ: Thường xuyên nạp vào cơ thể đồ chiên rán làm tăng cholesterol và triglycerid trong dịch mật, tạo điều kiện kết tinh thành sỏi.
Thực phẩm chế biến sẵn: Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm tinh chế, ít chất xơ như đồ hộp, nước hầm, cháo dinh dưỡng… cũng làm giảm nhu động ruột, khiến mật kém lưu thông.
Từ trường hợp trên, bác sĩ Toàn khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt là nhóm có yếu tố nguy cơ như béo phì, ăn nhiều dầu mỡ, ít vận động nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, bao gồm siêu âm ổ bụng, để phát hiện sớm bệnh ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Người dân cũng cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo như đau quặn vùng hạ sườn phải (có thể lan ra lưng hoặc vai phải), đầy bụng, buồn nôn sau ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng và phải “mất mật” đáng tiếc.
