Tôi hay mua lá tía tô về nấu nước cho nhiều người dùng. Xin chuyên gia tư vấn cách sử dụng loại lá này hiệu quả, ai nên dùng nhiều? (Kim Anh – Yên Nghĩa, Hà Nội).
Bác sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam tư vấn:
Tía tô không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt mà còn được sử dụng như một vị thuốc trong y học cổ truyền. Theo Đông y, tía tô có vị cay, tính ấm, giúp giải cảm, hành khí, hoạt huyết và hỗ trợ giảm đau. Khi kết hợp với các nguyên liệu khác như gừng, đậu đen hay gạo rang, tía tô có thể phù hợp với nhiều nhóm người khác nhau.
Tuy nhiên, các bài dùng dân gian chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế điều trị y khoa. Những người nên dùng như sau:
Người mất ngủ, căng thẳng kéo dài
Tía tô kết hợp với gừng và gạo rang thường được dùng làm nước uống hỗ trợ thư giãn, cải thiện giấc ngủ.
Theo Đông y, tía tô giúp giảm lo âu, an thần nhẹ. Trong khi đó, gừng chứa các hoạt chất có tác dụng làm ấm cơ thể, hỗ trợ lưu thông máu và giảm căng thẳng. Gạo rang bổ sung vitamin nhóm B và các chất chống oxy hóa giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Những người thường xuyên stress, ngủ không sâu giấc hoặc hay mệt mỏi có thể sử dụng thức uống này ở mức độ vừa phải.
Người đau nhức xương khớp, mắc bệnh gout
Trong y học cổ truyền, tía tô được cho là có tác dụng tán hàn, hoạt huyết và giảm đau nên thường được dùng hỗ trợ cho người đau nhức xương khớp do lạnh hoặc thời tiết thay đổi.
Một số cách dùng phổ biến như đắp lá tía tô giã cùng muối và bia lên vùng đau nhức hoặc ngâm chân bằng nước và muối. Nếu nấu uống, tía tô kết hợp với đậu đen hỗ trợ người bị gout. Theo quan niệm Đông y, sự kết hợp này hỗ trợ lưu thông khí huyết, giảm cảm giác đau nhức và hỗ trợ đào thải axit uric.
Tuy nhiên, người bị gout hoặc bệnh xương khớp vẫn cần điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, không nên chỉ phụ thuộc vào bài thuốc dân gian.
Người hay cảm lạnh, viêm họng, nghẹt mũi
Tía tô và gừng đều là các vị thuốc tính ấm, thường được dùng trong các trường hợp cảm lạnh nhẹ, ho hoặc nghẹt mũi.
Theo Đông y, loại gia vị này có công dụng “phát tán phong hàn”, hỗ trợ làm ra mồ hôi và giảm cảm lạnh. Gừng giúp làm ấm cơ thể, giảm ho và hỗ trợ kháng viêm tự nhiên.
Nước nấu cùng gừng có thể dùng ấm để hỗ trợ giảm triệu chứng cảm lạnh nhẹ, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.
Người muốn hỗ trợ làm đẹp da
Một số người sử dụng nước tía tô hỗ trợ làm đẹp da, mờ thâm nám. Trong khi đó, tía tô chứa một số hợp chất thực vật có khả năng chống oxy hóa tự nhiên.
Dù lá tía tô tốt nhưng bạn cần lưu ý loại thức uống này không phù hợp với mọi người và không nên sử dụng quá mức. Người có bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai hoặc đang dùng thuốc điều trị nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.
Tía tô không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc xuất hiện trong nhiều mâm cơm của người Việt mà còn được đánh giá cao trong y học cổ truyền, bao gồm tác dụng giải cảm.
Trong thí nghiệm, xáo tam phân chứa thành phần flavonoid và saponin có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm.
Người đàn ông duy trì thói quen uống nước ép trái cây mỗi ngày để “thải độc” cơ thể. Tuy nhiên, việc lạm dụng này vô tình khiến thận phải tăng gánh nặng chuyển hóa, dẫn tới suy thận mạn và phải chạy thận định kỳ.
