Chất cấm sibutramin và phenolphthalein trong sản phẩm giảm cân có thể gây rối loạn tim mạch, tăng huyết áp, tiềm ẩn nguy cơ ung thư.
Ngày 13/10, Võ Thị Ngọc Ngân (tức DJ Ngân 98), người điều hành Công ty TNHH TM-DV ZuBu và Hộ kinh doanh ZuBu shop) bị Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM bắt tạm giam để điều tra tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, theo Điều 193 Bộ luật Hình sự.
Kết quả giám định của Phân viện Khoa học Hình sự – Bộ Công an xác định các sản phẩm do Ngân sản xuất, kinh doanh không đạt chỉ tiêu chất lượng theo công bố, là hàng giả. Một số mẫu “viên Collagen” chứa các chất cấm sibutramin và phenolphthalein – những hoạt chất có thể gây rối loạn tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn tiêu hóa và tiềm ẩn nguy cơ ung thư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cho biết việc phát hiện hai hoạt chất này trong viên collagen “rất đáng lo ngại” vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến tim và hệ mạch máu – những cơ quan vốn rất nhạy cảm với sự thay đổi của thần kinh và áp lực máu.
Sibutramin từng được dùng trong thuốc giảm cân do có khả năng ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine, khiến người dùng cảm thấy nhanh no và giảm thèm ăn. Tuy nhiên, chính cơ chế này khiến tim đập nhanh hơn, huyết áp tăng cao, mạch máu co lại. Đây là nguyên nhân khiến thuốc chứa sibutramin bị cấm lưu hành. Tại Việt Nam, từ năm 2010, Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế, đã chỉ đạo ngừng cấp phép nhập khẩu nguyên liệu sibutramine. Tháng 4/2011, cơ quan này đình chỉ lưu hành trên toàn quốc và thu hồi toàn bộ thuốc có chứa hoạt chất sibutramine.
Khi mạch máu bị co hẹp, tim phải hoạt động nhiều hơn, dẫn đến tăng áp lực và nguy cơ tổn thương ở người có bệnh nền như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường, có thể gây rối loạn nhịp tim và hàng loạt các bệnh lý tim mạch khác, thậm chí có nguy cơ đột tử. Nguy hiểm hơn, người dùng không nhận thấy triệu chứng sớm mà vẫn tưởng cơ thể đang khỏe mạnh, giảm cân hay “đẹp da” hơn, trong khi độc tính tích lũy từng ngày.
Dù chỉ dùng liều nhỏ nhưng nếu kéo dài trong vài tuần hoặc vài tháng, độc chất có thể gây tổn thương thành mạch và cơ tim. Với người có bệnh lý tim mạch, nguy cơ biến chứng cấp hoàn toàn có thể xảy ra.
Thuốc giảm cân mà Ngân 98 bán – tang vật vụ án. Ảnh: Công an TP HCM
Phenolphthalein trước đây từng được sử dụng trong thuốc nhuận tràng nhưng đã bị cấm vì gây độc tế bào, tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư. Phenolphthalein không được phép tồn tại trong thực phẩm hay dược phẩm vì nhiều nghiên cứu cho thấy nguy cơ gây độc tế bào, rối loạn tiêu hóa và đột biến gen dẫn đến ung thư.
“Chất này kích thích nhu động ruột rất mạnh, gây tiêu chảy, mất nước, rối loạn điện giải, đặc biệt là giảm kali máu. Khi nồng độ kali giảm, cơ tim có thể rối loạn dẫn truyền, gây loạn nhịp, yếu cơ hoặc ngừng tim đột ngột”, bác sĩ Mạnh cho hay.
Ngoài ra, phenolphthalein còn làm tăng gánh nặng cho gan và thận, là hai cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa và đào thải độc tố. Việc sử dụng lâu dài có thể khiến chức năng gan, thận suy yếu mà người dùng không hề biết.
Bác sĩ Mạnh khuyên người dùng cần lựa chọn sản phẩm có giấy công bố và kiểm định an toàn của cơ quan chức năng. Collagen chỉ có tác dụng hỗ trợ cấu trúc da, tóc và khớp, không thể giúp giảm cân hay làm trắng da nhanh. Những sản phẩm quảng cáo “hiệu quả tức thì” hoặc “vừa đẹp da vừa giảm mỡ” cần được xem là dấu hiệu cảnh báo.
“Không mua hàng qua mạng xã hội, không sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc. Khi có biểu hiện tim đập nhanh, chóng mặt, tiêu chảy kéo dài, cần ngừng ngay và đến cơ sở y tế kiểm tra”, ông Mạnh nói.
Thúy Quỳnh
