Siêu âm phát hiện thai nhi mắc bệnh tim bẩm sinh

BS.CKII Vũ Năng Phúc, Trưởng khoa Tim bẩm sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bé bị tim bẩm sinh không lỗ van động mạch phổi – vách liên thất kín (PA/IVS). Đây là dị tật phức tạp khiến van động mạch phổi bít hoàn toàn, ngăn cản máu từ thất phải lên phổi. Trong khi đó, vách liên thất bị bịt kín, không có lỗ thông giữa hai thất khiến chức năng của thất phải có thể phát triển để trở thành một buồng thất hoạt động bình thường hoặc teo nhỏ khiến tim chỉ có một buồng chức năng.

Thai phụ được bác sĩ Trung tâm Y học bào thai theo dõi trong suốt thai kỳ. Bé gái chào đời, trải qua 3 cuộc phẫu thuật lớn. Ca mổ đầu tiên, bác sĩ can thiệp khoan mở van, nong rộng lỗ van động mạch phổi và đặt stent ống động mạch để tái lập dòng máu lên phổi tạm thời. 8 tháng sau, bệnh nhi phẫu thuật lần hai nối tĩnh mạch chủ trên vào động mạch phổi.

Mới đây, bé được can thiệp lần ba nhằm bít hoàn toàn vòng bàng hệ, bắt đầu điều trị giãn mạch phổi để “làm mềm” mạch phổi. Êkíp thực hiện phương pháp Fontan ngoài tim, đặt ống ghép nối tĩnh mạch chủ dưới với động mạch phổi phải. Ca mổ thành công, bé được xuất viện, tái khám mỗi 3 tháng một lần để theo dõi.

Bác sĩ Phúc cho biết phát hiện sớm bệnh PA/IVS qua siêu âm tim bào thai là yếu tố then chốt giúp bé sống sót và có cơ hội được điều trị đa giai đoạn. Nếu không phát hiện trong thai kỳ, khả năng bé tử vong ngay sau sinh rất cao.

Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em là các dị tật cấu trúc của tim hoặc mạch máu lớn gần tim, xuất hiện từ giai đoạn bào thai. Theo bác sĩ Phúc, đây là một trong những dị tật bẩm sinh phổ biến, tỷ lệ gặp 8-9/1.000 trẻ.

Bệnh có thể phát hiện sớm trong thai kỳ nhờ siêu âm tim thai, từ đó bác sĩ lên kế hoạch điều trị và chăm sóc trẻ ngay sau khi sinh nhằm hạn chế biến chứng. Một số thai nhi có thể được can thiệp thông tim trong tử cung (fetal cardiac intervention) để mở rộng van. Nếu phát hiện muộn, em bé chào đời có thể gặp các triệu chứng nghiêm trọng như tím tái, khó thở, suy tim cấp tính sau sinh.

Thai phụ nên siêu âm tim thai nhi ở tuần 18 đến tuần 24. Ở giai đoạn này, tim thai đã phát triển đủ lớn, các cấu trúc tim đủ rõ ràng để có thể quan sát chi tiết. Trường hợp nguy cơ cao có thể được thực hiện sớm hơn tùy theo chỉ định của bác sĩ.

Siêu âm tim thai được khuyến khích cho tất cả thai phụ, đặc biệt cần thiết đối với trường hợp nguy cơ cao như cha mẹ hoặc anh chị em ruột bị tim bẩm sinh, mẹ mắc bệnh thai kỳ như tiểu đường, lupus ban đỏ, rubella, sử dụng một số loại thuốc…

Đình Lâm

*Tên người bệnh đã được thay đổi